Ignacy Krasicki

Profil twórczości w bazie serwisu

Utwory w bazie

2 utwory

Epoki

Oświecenie

Formy

Poezja

Poziomy opracowań

klasy 4–6 szkoły podstawowej i liceum, zakres podstawowy (matura)

Datowanie utworów

1779 r.

Postacie w opracowaniach

23

Zdarzenia w planach wydarzeń

28

Motywy literackie

5: Satyra i krytyka społeczna, Dobro i zło, Dom i rodzina, Humor, groteska i absurd i Sztuka, artysta i wyobraźnia

Tematy

16: Krytyka sarmatyzmu, Walka z ciemnotą i przesądami, Krytyka obyczajów dworskich, Nałóg społeczny i umiarkowanie, Słabość i siła władzy, Kondycja państwa i zgoda społeczna, Relatywizm moralizatorstwa, Wychowanie i wzorce obyczajowe, Ironia oświeceniowa i puenta, Wolność i niewola oraz 6 innych

Fakty źródłowe

209

Wszystkie liczby i nazwy powyżej pochodzą z opracowań w bazie serwisu - z plików lektur i bazy faktów. Serwis nie dopisuje do nich danych spoza źródeł.

Epoka i kontekst literacki

Oświecenie (XVIII w.)

Epoka rozumu: literatura ma uczyć, naprawiać obyczaje i oświecać umysły. Świeckość, krytycyzm i wiara w postęp idą w parze z satyrą i bajką, które piętnują wady społeczeństwa, a nie pojedynczego człowieka. Oświecenie w Polsce jest też epoką reform - pisarze angażują się w ratowanie kraju i dlatego sięgają po publicystykę, komedię polityczną i poemat dydaktyczny. W lekturach szkolnych wracają bajki i satyry oraz komedia o sarmackich przywarach.

Formy, po które sięga

Poezja

Utwory pisane wierszem - od pieśni i fraszek po wiersze wolne. W lekturach szkolnych poezja jest najczęściej czytana dla obrazu i środka stylistycznego, a jej sens powstaje między tym, co autor mówi wprost, a tym, co sugeruje obrazem.

• rytm i podział na wersy
• obrazy poetyckie i środki stylistyczne
• podmiot liryczny zamiast bohatera
• nastrój i niedopowiedzenie niosące sens

W bazie tę formę reprezentują: Wybrana satyra i Wybrane bajki.

Najważniejsze utwory w bazie

Wybrana satyra - 1779 r.

Cykl satyr oświeceniowych wierszem, o różnorodnej formie narracyjnej

• Czas i miejsce akcji: Rzeczpospolita szlachecka drugiej połowy XVIII wieku w czasach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego; dwory i folwarki ziemiańskie, w których rozgrywają się opowieści o modnych żonach i pijackich obyczajach; dwór królewski…
• Opracowanie obejmuje 12 postaci i 16 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Satyra i krytyka społeczna, Dobro i zło, Dom i rodzina i Humor, groteska i absurd.

Krytyka sarmatyzmu - Krasicki ośmiesza kulturę sarmacką szlachty: jej przesądy, wywyższanie się, przywiązanie do dawnych obyczajów i opór wobec reform, pozostając przy tym w tonie żartobliwym, nie rewolucyjnym.

Walka z ciemnotą i przesądami - Satyry demaskują obiegowe sądy i zabobony szlacheckie, pokazując, że prawda o świecie wymaga rozumu i dystansu wobec rozpowszechnionych opinii.

Wybrane bajki - 1779 r.

Bajka

• Czas i miejsce akcji: las, klatka i staw jako scenerie bajek zwierzęcych; dom i pracownia malarzy w bajce obyczajowej; polska rzeczywistość czasów oświecenia; Śląsk i dwory jako tło bajek o ludziach.
• Opracowanie obejmuje 11 postaci i 12 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Satyra i krytyka społeczna i Sztuka, artysta i wyobraźnia.

Wolność i niewola - Bajka o ptaszkach pokazuje, że nawet dostatek w klatce nie zastąpi wolności, a utratę swobody trudno odzyskać.

Prawo silniejszego - Bajka o jagnięciu i wilkach ukazuje, że wobec przemocy argumenty słabszego nie mają znaczenia.

Na którym etapie czytasz tego autora

• klasy 4–6 szkoły podstawowej: Wybrane bajki.
• liceum, zakres podstawowy (matura): Wybrana satyra.
• Motywy, które wracają w więcej niż jednym utworze: Satyra i krytyka społeczna. To najlepszy punkt zaczepienia, gdy temat wypracowania łączy dwa teksty tego autora.
• Do utworów tego autora w bazie jest 30 pytań quizowych z wyjaśnieniami.

Wszystkie lektury tego autora

Te 2 lektury: 209 faktów źródłowych, każdy z odniesieniem do źródła. Jak powstają opracowania