Łukasz Wierzbicki

Profil twórczości w bazie serwisu

Utwory w bazie

2 utwory

Epoki

Współczesność

Formy

Opowiadanie

Poziomy opracowań

klasy 1–3 szkoły podstawowej

Datowanie utworów

2008 r. – 2009 r.

Postacie w opracowaniach

21

Zdarzenia w planach wydarzeń

35

Motywy literackie

5: Podróż, wędrówka i tułaczka, Dom i rodzina, Inność, obcość i tolerancja, Natura i przyroda i Wojna, okupacja i obóz

Tematy

12: Podróż jako poznawanie, a nie zdobywanie, Przełamywanie uprzedzeń i lęku przed nieznajomym, Wytrwałość i codzienna odwaga, Tęsknota za domem i rodzina jako punkt odniesienia, Szacunek dla przyrody i zwierząt, Reportażowy charakter opowieści i praca wpisana w podróż, Przyjaźń człowieka i zwierzęcia w warunkach wojny, Wojna opowiedziana dzieciom bez okrucieństwa, Wierność i pamięć, Tożsamość zbudowana na wspólnym doświadczeniu oraz 2 inne

Fakty źródłowe

217

Wszystkie liczby i nazwy powyżej pochodzą z opracowań w bazie serwisu - z plików lektur i bazy faktów. Serwis nie dopisuje do nich danych spoza źródeł.

Epoka i kontekst literacki

Współczesność (po 1939 r.)

Literatura współczesna dzieli się na świadectwo i na grę. Po jednej stronie są książki o wojnie, okupacji, lagrach i Zagładzie, pisane przez świadków albo w ich imieniu - one mają ocalić pamięć i nie pozwolić nazwać zła czymś neutralnym. Po drugiej stronie jest literatura wolności: eseju, reportażu, opowieści dla dzieci i dorosłych, która szuka formy na doświadczenie nowoczesnego życia. Wspólnym mianownikiem jest pytanie o odpowiedzialność jednostki wobec historii i wobec innych.

Formy, po które sięga

Opowiadania

Krótsza forma epicka z jedną główną linią zdarzeń, skoncentrowana na jednym problemie lub jednej scenie. W lekturach szkolnych opowiadanie często działa jak przypowieść: nie opowiada o wszystkim, tylko o tym fragmencie życia, który pozwala coś zrozumieć.

• jeden główny wątek
• ograniczona liczba bohaterów
• wyraźny punkt ciężkości utworu (problem, scena)
• zwięzłe zakończenie

W bazie tę formę reprezentują: Afryka Kazika i Dziadek i niedźwiadek.

Najważniejsze utwory w bazie

Afryka Kazika - 2008 r.

Zbiór opowiadań dla dzieci oparty na reportażach; literatura podróżnicza i reportaż zrekonstruowany dla młodego czytelnika

• Czas i miejsce akcji: Poznań współcześnie: dworzec kolejowy z peronem i halą dworcową, gdzie Krzyś wita dziadka i gdzie odsłaniana jest tablica pamiątkowa poświęcona Kazimierzowi Nowakowi; Poznań w latach trzydziestych XX wieku: dom rodzinny podróżnika…
• Opracowanie obejmuje 11 postaci i 15 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Podróż, wędrówka i tułaczka, Dom i rodzina, Inność, obcość i tolerancja i Natura i przyroda.

Podróż jako poznawanie, a nie zdobywanie - Kazik nie jedzie do Afryki po trofea ani po sławę; zatrzymuje się, rozmawia z mieszkańcami i stara się zrozumieć ich życie, zamiast oceniać je z wyższością, a badacze podkreślają, że przybysz jest w tym utworze gościem, a nie kolonizatorem.

Przełamywanie uprzedzeń i lęku przed nieznajomym - Pustynni wojownicy okazują się gościnni, gdy bohater wyjaśni swoje zamiary, a pomoc przychodzi często od ludzi, których wcześniej się obawiał; utwór pokazuje, że lęk przed obcym bywa wzajemny i wynika z powtarzanych opowieści…

Dziadek i niedźwiadek - 2009 r.

Opowiadanie dla dzieci (literatura wojenna opowiedziana dzieciom, opowieść oparta na faktach)

• Czas i miejsce akcji: zoo w Edynburgu w czasach współczesnych autorowi książki - miejsce rozmowy dziadka z wnuczką Natalką; Bliski Wschód, Persja, gdzie polscy żołnierze wychodzą z ZSRR razem z armią Andersa; góry i pustynne tereny Iranu, Iraku, Palestyny…
• Opracowanie obejmuje 10 postaci i 20 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Wojna, okupacja i obóz.

Przyjaźń człowieka i zwierzęcia w warunkach wojny - Wojtek nie jest maskotką na pokaz, lecz pełnoprawnym towarzyszem żołnierzy - dzieli z nimi głód, podróż, chorobę morską i front, a oni ratują go, karmią i wcielają do jednostki, tworząc więź silniejszą niż instytucjonalne ramy armii.

Wojna opowiedziana dzieciom bez okrucieństwa - Książka pokazuje szlak bojowy, śmierć matki niedźwiedzia i rozwiązanie kompanii, ale dobiera je tak, by nie epatować groza; rama dziadka i wnuczki pozwala dziecku zadawać pytania i przetwarzać trudne wątki.

Na którym etapie czytasz tego autora

• klasy 1–3 szkoły podstawowej: Afryka Kazika i Dziadek i niedźwiadek.
• Do utworów tego autora w bazie jest 24 pytania quizowe z wyjaśnieniami.

Pytania egzaminacyjne

Pytania z bazy serwisu, w których wraca ten materiał (3 pytania). Każde ma wyjaśnienie i podpowiedź, tak jak na egzaminie.

1. Dziadek i niedźwiadek

   Gdzie rozgrywa się współczesna scena otwierająca książkę, w której dziadek opowiada Natalki historie niedźwiedzia?

   1. A. W zoo w Edynburgu
   2. B. W warszawskim parku
   3. C. Nad morzem w Gdyni
   4. D. W górach w Zakopanem

   Poprawna odpowiedź: W zoo w Edynburgu

   Książkę otwiera współczesna scena w zoo w Edynburgu, gdzie dziadek zabiera wnuczkę Natalkę do wybiegu niedźwiedzi i zaczyna opowiadać.

   Podpowiedź: To miejsce, w którym można oglądać zwierzęta, i leży w Szkocji.

2. Dziadek i niedźwiadek

   Czym żołnierze karmili małego niedźwiadka, gdy był jeszcze słaby?

   1. A. Mlekiem z puszki rozcieńczonym wodą
   2. B. Surowym mięsem
   3. C. Chlebem ze smalcem
   4. D. Owocami z puszki

   Poprawna odpowiedź: Mlekiem z puszki rozcieńczonym wodą

   Niedźwiedź był maleńki i słaby, więc żołnierze karmili go mlekiem z puszki rozcieńczonym wodą i podawali jedzenie z butelki.

   Podpowiedź: Jedzenie podawano mu z butelki, jak małemu dziecku.

3. Afryka Kazika

   Kto jest bohaterem książki „Afryka Kazika”?

   1. A. Podróżnik, który jedzie rowerem przez Afrykę
   2. B. Chłopiec mieszkający w Afryce od urodzenia
   3. C. Pilot samolotu pasażerskiego
   4. D. Żeglarz płynący dookoła świata

   Poprawna odpowiedź: Podróżnik, który jedzie rowerem przez Afrykę

   „Afryka Kazika” opowiada o Kazimierzu Nowaku, polskim podróżniku, który w latach trzydziestych XX wieku przemierzył Afrykę na rowerze. Łukasz Wierzbicki opisał jego wyprawę na podstawie prawdziwych relacji z podróży. Bohater nie mieszkał w Afryce na stałe i nie podróżował samolotem ani statkiem.

   Podpowiedź: Prawdziwy podróżnik przemierzył Afrykę na dwóch kółkach.

Wszystkie lektury tego autora

Te 2 lektury: 217 faktów źródłowych, każdy z odniesieniem do źródła. Jak powstają opracowania