Dzieci z Bullerbyn
literatura dziecięca — powieść dla dzieci; w praktyce zbiór krótkich, zamkniętych epizodów o codziennym życiu dzieci na szwedzkiej wsi, ułożony według pór roku i świąt; polskie wydanie zawiera trzy pierwotne książki w jednym tomie
Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania
Streszczenie w pigułce
Książka zaczyna się od przedstawienia świata: maleńkiej szwedzkiej wsi z trzema zagrodami i sześciorgiem dzieci. Kolejne epizody są tu porządkowane kalendarzowo, a nie przez jedną ciągłą fabułę. polskie wydanie, zawierające trzy pierwotne książki w jednym tomie, kończy się epizodem łowienia raków.
Streszczenie szczegółowe
Czas, miejsce i punkt wyjścia
Tło i przestrzeń wydarzeń
Bullerbyn — bardzo mała szwedzka wioska, na którą składają się tylko trzy zagrody (trzy domy stojące obok siebie); Zagroda Środkowa (szw. Mellangården) — dom Lisy oraz jej braci Lassego i Bossego; Zagroda Północna (szw. Norrgården) — dom sióstr Britty i Anny.
Początek historii i zawiązanie akcji
Bullerbyn to bardzo mała szwedzka wioska; składają się na nią zaledwie trzy zagrody, a mieszka w nich sześcioro dzieci. Trzy zagrody noszą w oryginale nazwy Norrgården, Mellangården i Sörgården; w polskim przekładzie mówi się o Zagrodzie Północnej, Zagrodzie Środkowej i Zagrodzie Południowej.
Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki
Poznanie Bullerbyn i trzech zagród
Książka zaczyna się od przedstawienia świata: maleńkiej szwedzkiej wsi z trzema zagrodami i sześciorgiem dzieci. Kolejne epizody są tu porządkowane kalendarzowo, a nie przez jedną ciągłą fabułę.
Ósme urodziny Lisy i własny pokój
Lisa dostaje na urodziny pokój po babci. Okno nowego pokoju wychodzi naprzeciw okna Britty i Anny, więc dziewczynki zaczynają przesyłać sobie wiadomości po sznurku.
Sianokosy: siano, kryjówki i poziomki
W czasie sianokosów dzieci skaczą do stogów, dziewczynki znajdują polanę z poziomkami i ukrywają ją przed chłopcami, a chłopcy kopią w sianie dziewięć kryjówek i rysują mapę, którą Lisa znajduje w dziupli lipy.
Nocleg dzieci w stogach siana
Mamy w końcu zgadzają się, żeby dzieci przenocowały na polu w stogach. Chłopcy straszą dziewczynki wyciem, a rano Agda przynosi śpiącym ciepłe mleko i bułki.
Burza i schronienie u Kristin
Zaskoczone burzą dzieci chowają się w chatce Kristin w zagajniku. Staruszka przyjmuje je, częstuje kawą i pozwala wysuszyć ubrania, a dzieci zabierają do domów kocięta jej kotki.
Svipp — pies uratowany od szewca
Olle oswaja psa Svippa, którego szewc trzymał na łańcuchu i głodził. Gdy szewc zdrowieje i odbiera psa, ojciec Ollego wykupuje zwierzę, dzięki czemu Svipp zostaje w Zagrodzie Południowej.
Powrót do szkoły i choroba nauczycielki
Jesienią dzieci wracają do szkoły. Gdy nauczycielka choruje, uczniowie sami przychodzą do jej mieszkania, sprzątają je i przygotowują posiłki, dzięki czemu Kobieta szybciej wraca do zdrowia.
Finał i rozwiązanie
Zakończenie losów bohaterów
polskie wydanie, zawierające trzy pierwotne książki w jednym tomie, kończy się epizodem łowienia raków. Ojcowie zabierają dzieci nad jezioro oddalone o kilka kilometrów, wyprawa trwa dwa dni i obejmuje nocleg w szałasach.
Puentujące rozstrzygnięcie
Rano ojcowie wyciągają z wody kosze pełne raków, dzieci jedzą śniadanie i ruszają w drogę powrotną przez las. Lisa jest zmęczona, głodna i zziębnięta, a buty ma przemoczone od porannej rosy, ale w tej właśnie chwili czuje, że jest bardzo szczęśliwa.
Bohaterowie utworu
Lisa (Lisa Erikson)
Główny bohaterNarratorka i główna bohaterka
Mieszka w Zagrodzie Środkowej z braćmi Lassem i Bossem. Ma 7 lat na początku książki, lubi bawić się lalkami i chodzić do szkoły, czyta dziecięcą gazetę, opiekuje się barankiem Pontusem i kotkiem Mruczkiem, a w przyszłości chce zostać piastunką albo mamą. Według źródeł jest pierwowzorem samej autorki, która również nosiła rodowe nazwisko Ericsson.
- • Jest narratorką — cała książka jest opowiedziana z jej punktu widzenia.
- • Należy do trójki rodzeństwa z Zagrody Środkowej razem z Lassem i Bossem.
- • Ratuje słabego baranka Pontusa i nadaje mu imię.
- • Opiekuje się kotkiem Mruczkiem, którym bracia szybko się znudzili.
- • Chce w przyszłości zostać piastunką dzieci albo mamą.
- • Postanawia, że nigdy nie opuści Bullerbyn.
Lasse (Lasse Erikson)
Postać drugoplanowaStarszy brat Lisy
Mieszka w Zagrodzie Środkowej. Pomysłowy, lubi się popisywać i przewodzić zabawom, opowiada historie i straszy siostrę. Jego pierwowzorem był brat autorki, Gunnar Ericsson. W przekładzie angielskim występuje pod innym imieniem (Karl), co bywa źródłem nieporozumień.
- • Jest starszym bratem Lisy i Bossego.
- • Wygrywa konkurs skoków do stogów siana.
- • Wpada do przerębla podczas ślizgania się po lodzie.
- • Przesuwa wskazówkę szkolnego zegara przy primaaprilisowym żarcie.
- • Bierze udział w poszukiwaniu pereł na wyspie i zamyka barana w szopie.
Bosse (Bosse Erikson)
Postać drugoplanowaMłodszy brat Lisy i Lassego z Zagrody Środkowej. Spokojniejszy od Lassego, ale chętny do zabaw
Wymyśla historie o Indianach, podmienia sowie jajko i wpada na pomysł sprzedaży wiśni. W przekładzie angielskim występuje pod innym imieniem.
- • Jest bratem Lisy i Lassego.
- • Podmienia sowie jajko na jajko kury; z jajka wykluwa się kurka Albertyna.
- • Wygrywa wielkanocny konkurs jedzenia jajek.
- • Czyta w gazecie o cenach wiśni i namawia dzieci do wspólnej sprzedaży.
- • Zasypia przed północą w sylwestra.
Britta (Britta Andersson)
Postać drugoplanowaMieszka w Zagrodzie Północnej razem z siostrą Anną
Jest starsza i bardziej odpowiedzialna od Anny. Należy do paczki sześciorga dzieci i razem z dziewczynkami rywalizuje z chłopcami.
- • Jest siostrą Anny i mieszkanką Zagrody Północnej.
- • Jej okno wychodzi naprzeciw okna nowego pokoju Lisy, co umożliwia przesyłanie wiadomości po sznurku.
- • Bierze udział w poszukiwaniu pereł na wyspie i w zemście na chłopcach.
- • Jej dziadkiem jest dziadziuś, którego wszystkie dzieci traktują jak wspólnego.
Anna (Anna Andersson)
Postać drugoplanowaMłodsza siostra Britty z Zagrody Północnej
Najlepsza przyjaciółka Lisy. Razem z Lisą chodzi po zakupy, planuje ucieczkę z domu, opiekuje się Kerstin i marzy, że obie zostaną w Bullerbyn na zawsze.
- • Jest siostrą Britty i mieszkanką Zagrody Północnej.
- • Jest najbliższą przyjaciółką Lisy.
- • Planuje z Lisą ucieczkę z domu, ale zasypia przed jej rozpoczęciem.
- • Razem z Lisą opiekuje się małą Kerstin.
Olle
Postać drugoplanowaMieszka w Zagrodzie Południowej
Rówieśnik dziewczynek, znany z serdeczności i miłości do zwierząt. Najbardziej z całej paczki interesuje się zwierzętami gospodarskimi i jako pierwszy zaprzyjaźnia się z psem Svippem; po narodzinach siostry Kerstin jest nią zachwycony.
- • Mieszka w Zagrodzie Południowej.
- • Zdobywa zaufanie psa Svippa i opiekuje się nim, a jego ojciec wykupuje psa od szewca.
- • Jest starszym bratem Kerstin.
- • Boi się wyrwać ruszający się ząb, więc pomagają mu Lasse i Bosse.
- • Przynosi małą Kerstin, żeby pokazać ją Monice.
Kerstin
Postać drugoplanowaMała siostra Ollego z Zagrody Południowej, która rodzi się w drugiej części tomu
Od tego momentu w Bullerbyn jest już siedmioro dzieci. Jej narodziny, chrzest i opieka nad nią to osobny wątek, w którym dzieci uczą się odpowiedzialności. Postać drugoplanowa, ale ważna dla przesłania o dorastaniu.
- • Rodzi się w drugiej części tomu.
- • Jest dużo młodsza od pozostałych dzieci.
- • Lisa i Anna opiekują się nią podczas nieobecności jej mamy.
- • W wątku opieki nad Kerstin dzieci przekonują się, że to trudniejsze, niż myślały.
Dziadziuś
Postać drugoplanowaDziadek Britty i Anny
Którego wszystkie dzieci z Bullerbyn traktują jak własnego dziadka. Słabo widzi, więc dzieci czytają mu gazetę, a on opowiada im historie ze swojej młodości. Kończy 80 lat, co staje się wielkim wydarzeniem dla całej wsi.
- • Jest dziadkiem Britty i Anny, ale dzieci z całej wsi nazywają go dziadziusiem.
- • Słabo widzi i potrzebuje, żeby czytać mu gazetę.
- • Opowiada dzieciom historie ze swojego dzieciństwa.
- • Kończy 80 lat i dostaje mnóstwo listów oraz prezentów.
Agda
Postać drugoplanowaSłużąca w Zagrodzie Środkowej, w domu Lisy. Postać drugoplanowa, ale często obecna
Przynosi dzieciom ciepłe mleko po noclegu w stogach, bierze udział w wigilijnej kolacji, a jej sztuczna szczęka staje się narzędziem dziewczyńskiej zemsty na chłopcach.
- • Pracuje jako służąca w domu Lisy.
- • Przynosi dzieciom ciepłe mleko i bułki po nocy w stogach siana.
- • Jej połowa migdała trafia się w wigilijnej kaszy.
- • Jej stara sztuczna szczęka ląduje w Skrzynce Mędrców.
Szewc Grzeczny
Postać drugoplanowaSzewc mieszkający przy drodze do Wielkiej Wsi. Jego przezwisko jest ironiczne
Jest leniwy, nadużywa alkoholu i zaniedbuje swoją pracę. Trzymał psa Svippa na łańcuchu i głodził go; w czasie zamieci niechętnie wpuszcza przemarznięte dzieci do domu.
- • Mieszka przy drodze z Bullerbyn do Wielkiej Wsi i naprawia buty.
- • Znęca się nad psem Svippem, trzyma go na łańcuchu i głodzi.
- • Po jego kontuzji Olle opiekuje się psem, ale szewc odbiera zwierzę, gdy zdrowieje.
- • Jego imię lub przezwisko brzmi w przekładzie Grzeczny, co kontrastuje z zachowaniem.
Nauczycielka ze szkoły w Wielkiej Wsi
Postać drugoplanowaProwadzi szkołę, do której chodzą wszystkie dzieci z Bullerbyn. Choruje i to jej mieszkanie sprzątają oraz zaopatrują w posiłki uczniowie
Pada też ofiarą primaaprilisowego żartu z zegarem.
- • Uczy dzieci z Bullerbyn w szkole w Wielkiej Wsi.
- • Choruje i nie ma jak powiadomić uczniów o zamknięciu szkoły.
- • Dzieci pomagają jej w domu, dzięki czemu szybciej wraca do zdrowia.
- • Przyjmuje Pontusa na lekcję o zwierzętach hodowlanych.
Svipp
Postać drugoplanowaPies Ollego. Wcześniej należał do szewca, który go zaniedbywał, przez co zwierzę było agresywne i szczekało na wszystkich. Dzięki cierpliwości Ollego staje się przyjazny
Po interwencji ojca Ollego zostaje w Zagrodzie Południowej.
- • Początkowo należy do szewca i jest trzymany na łańcuchu oraz głodzony.
- • Olle oswaja go, przynosząc mu smakołyki.
- • Zostaje wykupiony przez ojca Ollego i zamieszkuje w Zagrodzie Południowej.
- • Po zmianie właściciela unika domu szewca.
Relacje między bohaterami
Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.
rodzeństwo — Lisa mieszka w Zagrodzie Środkowej ze starszym bratem Lassem i młodszym Bossem
rodzeństwo — bracia, obaj synowie gospodarzy Zagrody Środkowej
rodzeństwo — siostry mieszkające razem w Zagrodzie Północnej; Britta jest starsza i bardziej odpowiedzialna
rodzeństwo — Olle jest starszym bratem Kerstin, która rodzi się w drugiej części tomu
przyjaźń — najbliższe przyjaciółki; razem chodzą po zakupy, planują ucieczkę i opiekują się Kerstin
sąsiedztwo i wspólnota — sześcioro, a potem siedmioro dzieci z trzech zagród bawi się razem niemal codziennie i traktuje całą wioskę jak jedną wielką rodzinę
dziadek biologiczny Britty i Anny, traktowany jak wspólny dziadek wszystkich dzieci z Bullerbyn
służba — Agda pracuje jako służąca w Zagrodzie Środkowej
służba — Oskar jest parobkiem w Zagrodzie Środkowej; przypływa łódką po dzieci na wyspę
opieka i przyjaźń — Olle oswaja psa, a jego ojciec wykupuje go od szewca
poprzedni właściciel — zaniedbywał psa, trzymał go na łańcuchu i głodził
opieka — Lisa ratuje słabego baranka, karmi go butelką i nadaje mu imię
Plan wydarzeń
Poznanie Bullerbyn i trzech zagród
Książka zaczyna się od przedstawienia świata: maleńkiej szwedzkiej wsi z trzema zagrodami i sześciorgiem dzieci. Kolejne epizody są tu porządkowane kalendarzowo, a nie przez jedną ciągłą fabułę.
Ósme urodziny Lisy i własny pokój
Lisa dostaje na urodziny pokój po babci. Okno nowego pokoju wychodzi naprzeciw okna Britty i Anny, więc dziewczynki zaczynają przesyłać sobie wiadomości po sznurku.
Sianokosy: siano, kryjówki i poziomki
W czasie sianokosów dzieci skaczą do stogów, dziewczynki znajdują polanę z poziomkami i ukrywają ją przed chłopcami, a chłopcy kopią w sianie dziewięć kryjówek i rysują mapę, którą Lisa znajduje w dziupli lipy.
Nocleg dzieci w stogach siana
Mamy w końcu zgadzają się, żeby dzieci przenocowały na polu w stogach. Chłopcy straszą dziewczynki wyciem, a rano Agda przynosi śpiącym ciepłe mleko i bułki.
Burza i schronienie u Kristin
Zaskoczone burzą dzieci chowają się w chatce Kristin w zagajniku. Staruszka przyjmuje je, częstuje kawą i pozwala wysuszyć ubrania, a dzieci zabierają do domów kocięta jej kotki.
Svipp — pies uratowany od szewca
Olle oswaja psa Svippa, którego szewc trzymał na łańcuchu i głodził. Gdy szewc zdrowieje i odbiera psa, ojciec Ollego wykupuje zwierzę, dzięki czemu Svipp zostaje w Zagrodzie Południowej.
Powrót do szkoły i choroba nauczycielki
Jesienią dzieci wracają do szkoły. Gdy nauczycielka choruje, uczniowie sami przychodzą do jej mieszkania, sprzątają je i przygotowują posiłki, dzięki czemu kobieta szybciej wraca do zdrowia.
Pierwszy śnieg, zamieć i pług ojca
Śnieg spada dopiero w grudniu, ale od razu w wielkiej ilości. Dzieci idą pieszo do domu, po drodze chronią się u szewca, a w końcu zabiera je pług śnieżny ojca Lisy.
Boże Narodzenie w Bullerbyn
Dzieci pieką pierniczki, wynoszą ptakom słoninę, robią ozdoby u dziadziusia, a ojcowie wybierają z nimi choinki — także dla Kristin. W Wigilię dzieci przebierają się za skrzaty, a w kaszy ukryty jest migdał, który tym razem dzielą między siebie Agda i Oskar.
Sanki, ślizgawka i wypadek Lassego w przeręblu
Zimą dzieci zjeżdżają na sankach razem z tatusiami, a potem ślizgają się po lodzie jeziorka. Lasse popisuje się blisko przerębla, wpada do wody, a pozostałe dzieci wyciągają go na lód i pomagają mu wrócić do domu.
Sylwester i wróżby z ołowiu
Dzieci postanawiają doczekać północy i leją ołów, żeby powróżyć. Bosse zasypia przed północą, a resztę przenoszą go do łóżka i umawiają się na powtórkę za rok.
Przyjęcie u cioci Jeny
W ferie ciocia Jena zaprasza rodziny z Bullerbyn do domu daleko za Wielką Wsią. Dzieci jadą saniami, bawią się z jej córkami i nocują u niej, wracając do wsi dopiero następnego dnia.
Narodziny Kerstin — jest już nas siedmioro
W Zagrodzie Południowej rodzi się mała Kerstin. Olle od razu ją pokochuje, pozostałe dzieci potrzebują czasu, a po chrzcie dziewczynki chętnie pomagają przy niemowlęciu.
Prima aprilis w szkole
Dzieci urządzają nauczycielce primaaprilisowy żart: przychodzą do szkoły dwie godziny za wcześnie, a Lasse przesuwa wskazówkę szkolnego zegara. Podstęp wychodzi na jaw, gdy w mieszkaniu nauczycielki dzwoni budzik.
Wielkanoc w Bullerbyn
Dzieci przyklejają sobie na plecach kartki z napisami, w Wielki Czwartek przebierają się za czarownice, a w Wielką Sobotę urządzają konkurs jedzenia jajek. Dziadziuś opowiada, jak świętowano, gdy był mały.
Zakupy w sklepie w Wielkiej Wsi
Lisa i Anna idą po sprawunki, nie zapisują listy i ciągle wracają po zapomniane rzeczy. Sprzedawca Emil częstuje je cukierkami, a do domu wiozą je wozem młynarz Jan.
Nocna wyprawa do młyna — Wodnik
Młynarz Jan opowiada dzieciom o Wodniku, który nocą grywa na kamieniu. Dzieci wymykają się z domów, żeby go zobaczyć, i słyszą muzykę, ale okazuje się, że to Lasse gra na grzebieniu.
Urodziny dziadziusia, baranek Pontus i ząb Ollego
Dziadziuś kończy 80 lat i dostaje mnóstwo prezentów, co skłania Lisę do postanowienia, że nigdy nie opuści Bullerbyn. Lisa ratuje słabego baranka Pontusa i zabiera go do szkoły, a Ollemu chłopcy wyrywają ruszający się ząb, gdy ten śpi.
Perły na wyspie i Góry Skaliste
List znaleziony na strychu obiecuje perły ukryte na wyspie na jeziorze. Dzieci płyną na wyspę, gdzie znajdują puszkę z drwiną, a dziewczynki mszczą się, wkładając do niej baranie bobki. Innego dnia zwiedzają Góry Skaliste i uciekają na wyspie przed złym baranem.
Noc świętojańska, sprzedaż wiśni i łowienie raków — zakończenie
Lato zamykają trzy duże epizody: noc świętojańska z tańcem wokół przystrojonego słupa i wróżbą z dziewięciu płotów, sprzedaż wiśni przy drodze za trzydzieści koron oraz dwudniowa wyprawa na łowienie raków, po której Lisa wraca przez las zmęczona, głodna i zziębnięta, ale szczęśliwa.
Czas i miejsce akcji
Bullerbyn — bardzo mała szwedzka wioska, na którą składają się tylko trzy zagrody (trzy domy stojące obok siebie); Zagroda Środkowa (szw. Mellangården) — dom Lisy oraz jej braci Lassego i Bossego; Zagroda Północna (szw. Norrgården) — dom sióstr Britty i Anny; Zagroda Południowa (szw. Sörgården) — dom Ollego, a później także jego małej siostry Kerstin; Wielka Wieś (szw. Storbyn) — najbliższa większa osada: sklep, kościół i pastor, cukiernia, dom nauczycielki; tam też jest szkoła dzieci z Bullerbyn; droga z Bullerbyn do Wielkiej Wsi — zajmuje dzieciom około godziny i sama w sobie jest sceną wielu epizodów; natura wokół wsi: łąki i pastwiska, pola i grządki rzepy, zagajnik, las, jezioro z wyspą na środku, strumień i kałuże, wzgórza nazwane przez dzieci Górami Skalistymi; młyn Jana (młynarz Jan z Młyna) i opowieści o Wodniku, chata Kristin w zagajniku, warsztat szewca przy drodze do Wielkiej Wsi; Smålandia (Smalandia) w Szwecji, okolice Vimmerby; pierwowzorem wioski jest osada Sevedstorp, w której dorastała autorka (gospodarstwo Näs); czas: brak dokładnej daty; akcja obejmuje około trzech lat życia wsi, a jej rytm wyznaczają pory roku i święta; realia wzorowane na dzieciństwie autorki z początku XX wieku.
Motywy literackie i problematyka
Wspólnota i przyjaźń sąsiedzka
Bullerbyn to tylko trzy zagrody, więc wszystkie dzieci tworzą jedną paczkę, a rodziny pomagają sobie nawzajem przy sianokosach, świętach i codziennych pracach. Źródła podkreślają, że mieszkańcy zachowują się wobec siebie jak jedna wielka rodzina, a dziadziuś Britty i Anny jest dziadkiem wszystkich dzieci.
Dzieciństwo, zabawa i wyobraźnia
Bohaterowie wymyślają własne języki, kryjówki, zabawy w Indian i piratów, spółdzielnię wiśniową i skrzynkę skarbów. Źródła zwracają uwagę, że dzieci nie mają technologii, a mimo to nie nudzą się, bo czerpią radość ze spontanicznej zabawy i wyobraźni.
Rytm natury i kalendarz świąt
Książka nie opowiada jednej historii, tylko prowadzi czytelnika przez kolejne pory roku i święta: sianokosy, Boże Narodzenie, sylwestra, Wielkanoc, noc świętojańską, zbiór wiśni i łowienie raków. To dlatego zdarzenia trzeba czytać jako porządek kalendarzowy, a nie jako ciąg przyczynowo-skutkowy.
Praca i obowiązki dzieci w gospodarstwie
Dzieci od najmłodszych lat pomagają dorosłym: plewią rzepę, biorą udział w sianokosach, pomagają przy zwierzętach i w domu. Źródła podkreślają, że ta praca jest pokazana jako coś naturalnego i raczej przyjemnego, a nie jako kara.
Człowiek i zwierzęta
Zwierzęta dostają w Bullerbyn wiele miejsca i szacunku. Najwyraźniej widać to w historii psa Svippa, którego Olle ratuje od złego szewca, oraz w opiece Lisy nad słabym barankiem Pontusem; obok nich pojawiają się kocięta, konie, krowy, króliki, owce i baran.
Bezpieczeństwo i opieka dorosłych
Dorośli nie są głównymi bohaterami, ale wyznaczają granice i ratują dzieci w trudnych sytuacjach: mamy ostrzegają przed lodem i przeręblem, ojcowie odbierają dzieci z zamieci pługiem, ratują Lassego z wody i organizują wyprawę na raki. Dzięki temu dziecięca swoboda ma bezpieczną ramę.
Szczęście z prostych rzeczy
Źródła wskazują, że książka jest także opowieścią o szczęściu: mieszkańcy Bullerbyn nie są zamożni, ale cieszą się z pracy, natury i obecności bliskich. Pointą tomu jest scena powrotu z łowienia raków, w której zmęczona Lisa mówi o sobie, że czuje się bardzo szczęśliwa.
Ten motyw na maturze i egzaminie ósmoklasisty
Niejednoznaczności interpretacyjne
Który rok jest rokiem pierwszego wydania książki? 1947 — tak podają Wikipedia PL, Wikipedia SV i oficjalna strona Astrid Lindgren Company; w 1947 ukazało się pierwsze wydanie książkowe nakładem Rabén & Sjögren. 1946 — tak podaje część źródeł i omówień; wynika to z faktu, że powieść ukazywała się w odcinkach w czasopiśmie Vi w 1946 roku, a arkusze książki wydrukowano jeszcze w 1946, więc pierwszy nakład ma niekiedy ten rok w metryce, choć książka została oprawiona i wydana dopiero w 1947, a pierwsze szwedzkie recenzje pochodzą z października 1947; Ile lat ma Lisa i pozostali bohaterowie? Lisa ma 7 lat na początku utworu, a w tekście pojawiają się jej ósme urodziny — tak podają Wikipedia PL i szczegółowe opracowanie; pozostałe dzieci są starsze, a jedno z omówień podaje, że Lasse ma 10, a Bosse 9 lat. Opisy wydań angielskich mówią o dziesięcioletniej Lisie, a szwedzkie źródło podaje ogólnie, że pozostałe dzieci są w wieku około dziesięciu lat i nie podaje dokładnych liczb; jedno z omówień nazywa narratorkę dziewięcioletnią; Czyj jest baranek Pontus? Pontus jest barankiem Lisy — tak podają Wikipedia PL, oficjalna strona Astrid Lindgren Company i szczegółowe opracowanie: Lisa ratuje słabe jagnię, karmi je butelką, nadaje mu imię i zabiera do szkoły. Jedno z polskich omówień lektury przypisuje owcę i opiekę nad zwierzętami Ollemu, co prawdopodobnie miesza wątek baranka Lisy z wątkiem zamiłowania Ollego do zwierząt; Jak nazywa się zły baran na wyspie? Imię Ulryk pojawia się tylko w jednym polskim omówieniu lektury; nie potwierdza go żadne ze źródeł szwedzkich ani opisów wydawniczych. Źródła szwedzkie mówią wyłącznie o baranie, którego ojcowie wywieźli na wyspę z powodu jego krnąbrnego charakteru, i nie podają żadnego imienia; Jak brzmi oryginalna nazwa trzeciej zagrody i jak brzmią polskie odpowiedniki nazw zagród? Sörgården — tak podaje oficjalna strona Astrid Lindgren Company oraz Wikipedia SV; w polskim przekładzie odpowiednikiem jest Zagroda Południowa, obok Zagrody Północnej (Norrgården) i Zagrody Środkowej (Mellangården). Polskie opisy wydawnicze potwierdzają nazwy Zagroda Północna, Środkowa i Południowa. Södragården — taki wariant nazwy trzeciej zagrody pojawia się w części materiałów; jest to forma spotykana, ale niepotwierdzona w zweryfikowanych źródłach podstawowych; Jak brzmi tytuł drugiej części polskiego tomu i ile jest wtedy dzieci? Jest już nas siedmioro w Bullerbyn. Kto mieszka w Bullerbyn — taki tytuł drugiej części podaje jedno ze szczegółowych opracowań i jest on logiczny, bo Kerstin już się urodziła, więc dzieci jest siedmioro. Jest już nas sześcioro w Bullerbyn — taki tytuł podaje inne polskie omówienie, co jest wewnętrznie sprzeczne z fabułą, bo w tym momencie do szóstki dzieci dołącza Kerstin; Ile części ma lektura i czy wszystkie trzeba przeczytać? Polskie wydanie w przekładzie Ireny Szuch-Wyszomirskiej zawiera trzy pierwotne książki w jednym tomie: Dzieci z Bullerbyn (1947), Więcej o dzieciach z Bullerbyn (1949) i Wesoło jest w Bullerbyn (1952) — i zwykle omawia się je jako jedną lekturę. Polskie edycje ukazują się w wersjach o różnej objętości i liczbie stron (ok. 256, 352, 375-376 stron) oraz w różnych opracowaniach graficznych, więc część wydań może być skrócona lub zawierać mniej rozdziałów; Kto jest ilustratorem klasycznego polskiego wydania? Hanna Czajkowska — jej ilustracje ma klasyczne polskie wydanie Naszej Księgarni, to o nim mówi się jako o wydaniu z żółtą okładką i szóstką dzieci na miotłach; rekord biblioteczny i opisy księgarskie podają ją wprost jako ilustratorkę. Ingrid Vang Nyman — ilustratorka pierwszego wydania szwedzkiego z 1947 roku; Ilon Wikland — ilustratorka późniejszych wydań szwedzkich i części polskich publikacji z cyklu Bullerbyn, w tym osobnych książek obrazkowych; Który epizod jest naprawdę ostatni? Powrót z łowienia raków — tak kończy tom szczegółowe polskie opracowanie: po dwudniowej wyprawie Lisa wraca przez las zmęczona, głodna i zziębnięta, ale szczęśliwa. Noc świętojańska — w szwedzkich ekranizacjach to obchody midsommar są ostatnim odcinkiem, dlatego część omówień podaje taniec wokół słupa jako finał; dodatkowo opis wydawcy wymienia midsommar i łowienie raków obok siebie, bez ustalania kolejności; Czy narratorka zwraca się bezpośrednio do czytelnika i w jakim czasie opowiada? Zweryfikowane źródła opisują tylko narrację pierwszoosobową z perspektywy dziecka i nie potwierdzają ani bezpośrednich zwrotów do czytelnika, ani konkretnego czasu gramatycznego. Opracowania szkolne i zestawy pytań do lektury często ćwiczą z uczniami zwroty do czytelnika jako cechę narracji dziecięcej, ale nie potwierdza tego żadne ze źródeł użytych w tym materiale; Jak brzmią imiona bohaterów w różnych przekładach? W przekładzie polskim bohaterowie nazywają się Lisa, Lasse, Bosse, Britta, Anna, Olle i Kerstin — tę wersję potwierdzają polskie źródła i opisy wydań. W przekładzie angielskim część imion została zmieniona: Olle występuje jako Olaf, Lasse jako Karl, a Kerstin jako Kirsten — dlatego angielskie omówienia mogą opisywać te same zdarzenia pod innymi imionami; Czy osobne książki obrazkowe o Bullerbyn należą do lektury? Nie należą do zakresu lektury: Boże Narodzenie w Bullerbyn (1963), Wiosna w Bullerbyn (1965) i Dzień Dziecka w Bullerbyn (1966) to osobne, krótkie książki obrazkowe, w Polsce wydawane poza tomem lekturowym i w innym przekładzie (Anny Węgleńskiej). Część szkół i bibliotek czyta je dodatkowo, a ich treść bywa mylona z rozdziałami tomu głównego, bo dotyczy tych samych bohaterów i tych samych świąt.
Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.
Baza faktów tego opracowania
- Fakty źródłowe
- 167
- Pewność wysoka
- 78
- Źródła sprawdzone
- 20
- Kwestie sporne
- 12
Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. 1 twierdzenie odrzuciliśmy jako niepewne, zamiast podawać je uczniowi jako pewnik. Ocena jakości treści: 100/100 (próg publikacji 90/100).
Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.
To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)
polskie wydanie, zawierające trzy pierwotne książki w jednym tomie, kończy się epizodem łowienia raków. Ojcowie zabierają dzieci nad jezioro oddalone o kilka kilometrów, wyprawa trwa dwa dni i obejmuje nocleg w szałasach.
Lisa (Lisa Erikson) — Narratorka i główna bohaterka; mieszka w Zagrodzie Środkowej z braćmi Lassem i Bossem. Ma 7 lat na początku książki, lubi bawić się lalkami i chodzić do szkoły, czyta dziecięcą gazetę, opiekuje się barankiem Pontusem i kotkiem Mruczkiem, a w przyszłości chce zostać piastunką albo mamą.
Lasse (Lasse Erikson) — Starszy brat Lisy.
Bosse (Bosse Erikson) — Młodszy brat Lisy i Lassego z Zagrody Środkowej. Spokojniejszy od Lassego, ale chętny do zabaw; wymyśla historie o Indianach, podmienia sowie jajko i wpada na pomysł sprzedaży wiśni. W przekładzie angielskim występuje pod innym imieniem..
Britta (Britta Andersson) — Mieszka w Zagrodzie Północnej razem z siostrą Anną; jest starsza i bardziej odpowiedzialna od Anny. Należy do paczki sześciorga dzieci i razem z dziewczynkami rywalizuje z chłopcami..
Tło: Bullerbyn — bardzo mała szwedzka wioska, na którą składają się tylko trzy zagrody (trzy domy stojące obok siebie)
Tło: Zagroda Środkowa (szw. Mellangården) — dom Lisy oraz jej braci Lassego i Bossego
Narracja pierwszoosobowa: opowiada Lisa, jedno z sześciorga dzieci, i to jej punkt widzenia porządkuje całą książkę. Nie ma narratora wszechwiedzącego ani wątku spoza świata dzieci — dorośli pokazani są tylko tak, jak widzą ich dzieci.
Który rok jest rokiem pierwszego wydania książki? 1947 — tak podają Wikipedia PL, Wikipedia SV i oficjalna strona Astrid Lindgren Company; w 1947 ukazało się pierwsze wydanie.
Quiz sprawdzający znajomość lektury
Kim jest Lisa (Lisa Erikson) w utworze?
Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE
Inne lektury z epoki (Współczesność)
Lektury do zestawienia porównawczego (wspólne motywy CKE)
Utwory innych autorów, które dzielą najwięcej wspólnych motywów z lekturą „Dzieci z Bullerbyn” i sprawdzą się jako drugi argument w rozprawce lub wypracowaniu:
Pojęcia ze Słownika Terminów Literackich w tym utworze
Kategorie genologiczne, rodzajowe i środki stylistyczne powiązane z lekturą „Dzieci z Bullerbyn”:
Obszerny utwór epicki prozą, z wieloma wątkami i bohaterami na tle szerokiego obrazu świata.
Rodzaj literacki, w którym narrator opowiada o bohaterach, miejscach i zdarzeniach świata przedstawionego.
Ten, kto w utworze epickim opowiada zdarzenia; nie jest tożsamy z autorem i decyduje o tym, co wie czytelnik.
Zestawienie dwóch rzeczy połączone słowami jak, niby, jakby albo podobny do, które wskazuje ich podobieństwo.
Zestawienie wyrazów, w którym jedna rzecz zostaje nazwana przez inną, bo coś je łączy; znaczenie nie wynika wprost ze słów.
Trening egzaminacyjny CKE (Klasy 1–3)
Przećwicz wiedzę z lektury w pełnych arkuszach egzaminacyjnych, przewodnikach pisemnych i testach:
Sprawdź lektury z wyższego etapu edukacyjnego
Baśń, legenda, bajka, epitet, porównanie i inne pojęcia
Przyjaźń, rodzina, podróż, dobro i zło w lekturach
Podział lektur na powieści, opowiadania, poezję i baśnie
Sprawdź wiedzę z języka polskiego, historii i przyrody
Powtórz pytania z rozwiązanych quizów lekturowych
Częste pytania o lekturę „Dzieci z Bullerbyn” (FAQ)
Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Dzieci z Bullerbyn”? ▼
Autorem utworu „Dzieci z Bullerbyn” jest Astrid Lindgren. Dzieło powstało w 1947 r. Gatunek literacki: literatura dziecięca — powieść dla dzieci; w praktyce zbiór krótkich, zamkniętych epizodów o codziennym życiu dzieci na szwedzkiej wsi, ułożony według pór roku i świąt; polskie wydanie zawiera trzy pierwotne książki w jednym tomie.
O czym opowiada „Dzieci z Bullerbyn”? ▼
Książka zaczyna się od przedstawienia świata: maleńkiej szwedzkiej wsi z trzema zagrodami i sześciorgiem dzieci. Kolejne epizody są tu porządkowane kalendarzowo, a nie przez jedną ciągłą fabułę. polskie wydanie, zawierające trzy pierwotne książki w jednym tomie, kończy się epizodem łowienia raków. Pełne opracowanie „Dzieci z Bullerbyn” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.
Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Dzieci z Bullerbyn”? ▼
Do najważniejszych motywów w utworze „Dzieci z Bullerbyn” należą: Wspólnota i przyjaźń sąsiedzka, Dzieciństwo, zabawa i wyobraźnia, Rytm natury i kalendarz świąt, Praca i obowiązki dzieci w gospodarstwie, Człowiek i zwierzęta. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.
Kto jest głównym bohaterem „Dzieci z Bullerbyn”? ▼
Kluczową postacią utworu jest Lisa (Lisa Erikson). W utworze występują również m.in.: Lasse (Lasse Erikson), Bosse (Bosse Erikson), Britta (Britta Andersson).
Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 1–3
Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Dzieci z Bullerbyn”
Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.
Katalog lektur szkolnych w bibliotece cyfrowej Wolne Lektury
Otwarty zasób tekstów lektur szkolnych z przypisami, motywami i biogramami autorów.
Zintegrowana Platforma Edukacyjna - materiały do języka polskiego
Bezpłatne e-materiały dydaktyczne, karty pracy i ćwiczenia interaktywne zgodne z podstawą programową MEN.
Polona - Cyfrowa Biblioteka Narodowa (pierwodruki i rękopisy)
Skany historycznych wydań, rękopisów, ilustracji z epoki oraz opracowań krytycznoliterackich.
Encyklopedia PWN - literatura, biogramy pisarzy i pojęcia
Hasła encyklopedyczne weryfikujące daty wydań, konteksty historyczne i terminologię teoretycznoliteracką.