Dziewczynka z parku
powieść obyczajowa dla dzieci (lektura szkolna klas 1-3)
Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania
Streszczenie w pigułce
Jeremiasz proponuje Andzi, że odprowadzi ją do domu, mimo że inne dzieci mogą się z niego śmiać. Zakończenie jest pocieszające i otwarte, ale nie całkowicie domykające.
Streszczenie szczegółowe
Czas, miejsce i punkt wyjścia
Tło i przestrzeń wydarzeń
park w polskim mieście, miejsce spacerów Andzi z ojcem, a potem z Jeremiaszem; dom Andzi i jej mamy; szkoła podstawowa, do której chodzi Andzia; współczesność; akcja biegnie od zimy do wiosny i obejmuje około roku żałoby po śmierci ojca.
Początek historii i zawiązanie akcji
Bohaterką jest Andzia, uczennica szkoły podstawowej, która kilka miesięcy wcześniej straciła ojca. Akcja powieści rozgrywa się zimą, kilka miesięcy po śmierci ojca Andzi.
Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki
Wspólny powrót ze szkoły
Jeremiasz proponuje Andzi, że odprowadzi ją do domu, mimo że inne dzieci mogą się z niego śmiać.
Karmienie kaczek w parku
Andzia proponuje Jeremiaszowi wspólne karmienie kaczek w parku, gdzie później wielokrotnie wracają.
Żałoba mamy pod kocem
Mama Andzi pogrąża się w żałobie, dużo śpi i leży pod kocem w kratkę, zaniedbując codzienne obowiązki.
Rozmowy, które się nie kleją
Po śmierci ojca w domu Andzi rozmowy się nie kleją, a babcia pociesza, że wszystko wróci do normy.
Andzia opowiada o tacie
Podczas kolejnego spaceru po parku Andzia opowiada Jeremiaszowi o swoim ojcu.
Spóźnienie na obiad
Andzia traci poczucie czasu w parku i spóźnia się do domu na obiad.
Sernik na smutek
Andzia kupuje sobie kawałek sernika, bo tak na smutek robił jej tata.
Kłótnia z Zosią
Andzia kłóci się w szkole z koleżanką Zosią.
Miętowe pastylki i wyznanie Jeremiasza
Jeremiasz częstuje Andzię miętową pastylką i zwierza się, że prawdopodobnie będzie powtarzał klasę.
Kowalik na gałęzi
Andzia patrzy na kowalika i przypomina sobie, że ojciec mówił, iż będzie ją obserwował z góry.
Przegapiony koniec świata
Andzia wspomina pierwsze tygodnie po śmierci taty i rozmowę z mamą o końcu świata.
Mama dostaje pracę
Mama Andzi otrzymuje pracę, co dodaje jej sił.
Poznanie Tanga
Jeremiasz przedstawia Andzi i jej mamie swojego psa Tango, znalezionego w piwnicy.
Wyprawa na sanki
Andzia, jej mama, Jeremiasz i pies Tango idą razem na sanki.
Finał i rozwiązanie
Zakończenie losów bohaterów
Zakończenie jest pocieszające i otwarte, ale nie całkowicie domykające. Mama Andzi otrzymuje pracę, odzyskuje siły i razem z córką oraz znajomymi myje samochód zmarłego męża; nie decyduje się go jeszcze sprzedać, a dla Andzi ten gest jest sygnałem, że mama zaczyna ruszać do przodu.
Puentujące rozstrzygnięcie
Powieść zamyka część zatytułowaną Chłopiec w żółtej bluzie, czyli zapiski z pamiętnika Jeremiasza, w których chłopiec opowiada te same wydarzenia ze swojej perspektywy i w pierwszej osobie opisuje znalezienie Tanga, trudności w kontaktach z rówieśnikami, cierpienie związane z chorobą oraz radość z poznania Andzi. Druga część książki ponownie łączy Andzię i Jeremiasza, a ich przyjaźń się zacieśnia.
Bohaterowie utworu
Andzia
Główny bohaterGłówna bohaterka
Uczennica szkoły podstawowej, która po śmierci ojca uczy się żyć z tęsknotą i żałobą
- • Andzia wyobraża sobie, że ojciec obserwuje ją z góry, tak jak patrzy się na świat z wysokości.
- • Andzia czuje się dojrzalsza od matki i niekiedy uważa, że to ona się nią opiekuje.
- • Andzia kłóci się w szkole z koleżanką Zosią.
- • Andzia kupuje sobie kawałek sernika na smutek, bo tak zawsze robił jej tata, gdy chciał poprawić sobie humor.
- • Andzia, jej mama, Jeremiasz i pies Tango idą razem na sanki.
- • Andzia i Olga składają sobie wizyty u chorego Jeremiasza po lekcjach.
Jeremiasz
Główny bohaterKolega z klasy i najlepszy przyjaciel Andzi
Chory na cukrzycę, który powtarza klasę i zaczyna pisać pamiętnik
- • Jeremiasz i Andzia chodzą razem do parku i karmią kaczki, obserwują gniazda i rozmawiają o ptakach.
- • Jeremiasz powtarza klasę, ponieważ przez pół roku przebywania w szpitalu narobił duże zaległości szkolne.
- • Jeremiasz jest chory na cukrzycę, ale nie obnosi się ze swoją chorobą.
- • Jeremiasz przedstawia Andzi i jej mamie swojego psa o imieniu Tango, którego znalazł porzuconego w piwnicy i którym się zaopiekował.
- • Jeremiasz wraca do zdrowia i do szkoły, po czym razem z Andzią idzie do parku szukać kowalika.
Mama Andzi
Główny bohaterWdowa po zmarłym ojcu Andzi
Ilustratorka książek, która sama pogrąża się w żałobie i powoli wraca do równowagi
- • Mama Andzi zajmuje się ilustrowaniem książek.
- • Mama Andzi otrzymuje pracę, co dodaje jej sił i pomaga jej ruszyć do przodu.
Tata Andzi
Główny bohaterZmarły ojciec bohaterki
Zapalony ornitolog, który przed śmiercią powierzył córce tajemnicę o kowaliku
Babcia
Postać drugoplanowaBabcia Andzi
Która wspiera córkę i wnuczkę po śmierci ojca i często je pociesza
Olga
Postać drugoplanowaKoleżanka Andzi poznana w czasie choroby Jeremiasza, która również wychowuje się bez ojca
- • Andzia i Olga składają sobie wizyty u chorego Jeremiasza po lekcjach.
Zosia
Postać drugoplanowaKoleżanka z klasy
Z którą Andzia wchodzi w konflikt w szkole
Tango
Postać drugoplanowaPies Jeremiasza
Którego chłopiec znalazł porzuconego w piwnicy i który towarzyszy dzieciom
Wychowawczyni
Postać drugoplanowaNauczycielka Andzi
Która informuje mamę o problemach dziewczynki w szkole i o chorobie Jeremiasza
Relacje między bohaterami
Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.
Mapa pokazuje strukturę powiązań - każda linia to jedna relacja opisana niżej.
więź ojca i córki oparta na wspólnych wyprawach do parku i obserwowaniu ptaków, przerwana śmiercią
przyjaźń szkolna; chłopiec wspiera dziewczynkę w żałobie, a ona pomaga mu w nadrabianiu zaległości
relacja córki i matki, w której role się odwracają, bo dziewczynka czuje się dojrzalsza od pogrążonej w żałobie mamy
małżeństwo zakończone śmiercią męża; kobieta długo nie potrafi pogodzić się ze stratą
matka wspierająca córkę w żałobie i próbująca przywrócić dom do równowagi
opiekunka i pocieszycielka wnuczki, która bierze ją w obronę
opieka nad psem znalezionym w piwnicy
przyjaźń dwóch dziewczynek, które łączy doświadczenie dorastania bez ojca
Plan wydarzeń
Wspólny powrót ze szkoły
Jeremiasz proponuje Andzi, że odprowadzi ją do domu, mimo że inne dzieci mogą się z niego śmiać.
Karmienie kaczek w parku
Andzia proponuje Jeremiaszowi wspólne karmienie kaczek w parku, gdzie później wielokrotnie wracają.
Żałoba mamy pod kocem
Mama Andzi pogrąża się w żałobie, dużo śpi i leży pod kocem w kratkę, zaniedbując codzienne obowiązki.
Rozmowy, które się nie kleją
Po śmierci ojca w domu Andzi rozmowy się nie kleją, a babcia pociesza, że wszystko wróci do normy.
Andzia opowiada o tacie
Podczas kolejnego spaceru po parku Andzia opowiada Jeremiaszowi o swoim ojcu.
Spóźnienie na obiad
Andzia traci poczucie czasu w parku i spóźnia się do domu na obiad.
Sernik na smutek
Andzia kupuje sobie kawałek sernika, bo tak na smutek robił jej tata.
Kłótnia z Zosią
Andzia kłóci się w szkole z koleżanką Zosią.
Miętowe pastylki i wyznanie Jeremiasza
Jeremiasz częstuje Andzię miętową pastylką i zwierza się, że prawdopodobnie będzie powtarzał klasę.
Kowalik na gałęzi
Andzia patrzy na kowalika i przypomina sobie, że ojciec mówił, iż będzie ją obserwował z góry.
Przegapiony koniec świata
Andzia wspomina pierwsze tygodnie po śmierci taty i rozmowę z mamą o końcu świata.
Mama dostaje pracę
Mama Andzi otrzymuje pracę, co dodaje jej sił i pomaga jej ruszyć do przodu.
Poznanie Tanga
Jeremiasz przedstawia Andzi i jej mamie swojego psa Tango, znalezionego w piwnicy.
Wyprawa na sanki
Andzia, jej mama, Jeremiasz i pies Tango idą razem na sanki.
Choroba Jeremiasza
Jeremiasz znowu opuszcza szkołę z powodu choroby, a Andzia zanosi mu zeszyty i notatki.
Przyjaźń z Olgą
W czasie choroby Jeremiasza Andzia zaprzyjaźnia się z Olgą, która również nie ma ojca.
Powrót Jeremiasza i sekret przy kowaliku
Jeremiasz wraca do zdrowia i do szkoły, a w parku Andzia wyjawia mu sekret powierzony przez tatę.
Umyty samochód taty
Pod koniec powieści mama myje samochód zmarłego męża, ale nie chce go jeszcze sprzedawać.
Pamiętnik Jeremiasza
Powieść zamyka część z pamiętnika Jeremiasza, w której chłopiec opisuje te same wydarzenia ze swojej perspektywy.
Czas i miejsce akcji
park w polskim mieście, miejsce spacerów Andzi z ojcem, a potem z Jeremiaszem; dom Andzi i jej mamy; szkoła podstawowa, do której chodzi Andzia; współczesność; akcja biegnie od zimy do wiosny i obejmuje około roku żałoby po śmierci ojca.
Motywy literackie i problematyka
Żałoba po stracie bliskiej osoby
Powieść pokazuje żałobę z dwóch perspektyw: Andzia tęskni za ojcem i szuka sposobów, by zachować go w pamięci, a jej mama zamyka się w sobie, dużo śpi i zaniedbuje codzienność, przez co dziewczynka czuje się osamotniona.
Przyjaźń, która pomaga przetrwać
Relacja Andzi i Jeremiasza nie polega na pocieszaniu, ale na byciu obok: chłopiec słucha, pomaga w drobiazgach i sam dzieli się swoimi problemami, dzięki czemu oboje mniej czują się samotni.
Pamięć i pielęgnowanie wspomnień
Andzia nie chce zapomnieć ojca, lecz nauczyć się żyć z jego brakiem; pomaga jej w tym wspomnienie spacerów, wspólne rytuały, jak sernik na smutek, oraz kowalik jako znak obecności taty.
Przyroda i ptaki jako język uczuć
Świat ptaków jest wspólnym językiem Andzi i ojca, a kowalik działa jak symbol pamięci i ciągłości; obserwowanie przyrody pomaga dziewczynce nazywać to, co przeżywa.
Radżenie sobie z chorobą i innością
Jeremiasz ma cukrzycę, powtarza klasę i czuje się inny, a jego sytuacja pokazuje Andzi, że trudności nie dotyczą tylko jej; choroba chłopca staje się okazją do wzajemnego wsparcia.
Powrót do życia i cykl pór roku
Akcja biegnie od zimy, która odpowiada najtrudniejszemu okresowi żałoby, do wiosny, która symbolizuje powrót życia i uśmiechu; ten cykl wyznacza rytm wychodzenia z żałoby.
Motyw w literaturze: Natura i przyroda →Dorośli też sobie nie radzą
Mama Andzi i babcia są pokazane jako osoby, które same przechodzą kryzys po śmierci ojca; książka nie przedstawia dorosłych jako tych, którzy zawsze wiedzą, co powiedzieć i jak pomóc.
Ten motyw na maturze i egzaminie ósmoklasisty
Niejednoznaczności interpretacyjne
Czy podstawa programowa wskazuje tę książkę jako lekturę obowiązkową, czy tylko jako propozycję do czytania? Książka jest pozycją z wykazu propozycji do wspólnego i indywidualnego czytania, a nie lekturą obowiązkową, więc nauczyciel decyduje, czy i kiedy ją omówi. Niektórzy wydawcy i serwisy z opracowaniami lekturowymi opisują ją po prostu jako lekturę szkolną w klasach 1-3, co sugeruje obowiązkowość; Ile lat i jak długo trwa akcja powieści oraz kiedy dokładnie zmarł ojciec Andzi? Opis wydawcy i część opracowań mówi, że tata zmarł pół roku przed rozpoczęciem akcji, a akcja toczy się zimą. Niektórzy autorzy opracowań opisują całą historię jako rok żałoby Andzi, od śmierci ojca do wiosny, co sugeruje dłuższy odstęp czasu; Ilu bohaterów należy znać na pamięć i czy Olga należy do podstawowego kanonu postaci? Pytania szkolne i opracowania wymieniają przede wszystkim Andzię, Jeremiasza, mamę, babcię oraz Olgę jako koleżankę bez ojca. Część testów skupia się tylko na Andzi, Jeremiaszu i rodzicach, a Olgę oraz Zosię pomija jako postacie drugoplanowe; Jak dokładnie kończy się książka i czy mama sprzedaje samochód taty? Opracowania zgodnie mówią, że mama myje samochód zmarłego męża, ale jeszcze nie chce go sprzedawać. Część uczniowskich streszczeń pomija ten wątek i kończy opowieść na powrocie Jeremiasza do zdrowia oraz na pamiętniku chłopca; Jak nazywać zawód ojca Andzi: ornitolog czy faunista? Opis wydawcy i recenzje nazywają go zapalonym ornitologiem, bo interesowały go przede wszystkim ptaki. Opracowania i testy szkolne podają określenie faunista, czyli badacz i opisywacz zwierząt, które pojawia się w samej książce; Czy wspólną wyprawę Andzi i Jeremiasza do parku można uznać za realistyczną? Recenzje podkreślają, że taka przyjaźń pojawiająca się dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna, wypada mało realistycznie. Większość omówień traktuje ją jako celowy zabieg autorki, która chce pokazać, że warto przyjąć pomoc innych; Ile stron ma książka i które wydanie jest punktem odniesienia? Wykaz lektur w naszym opracowaniu podaje 96 stron, a katalogi biblioteczne i księgarskie podają od 125 do 128 stron. Różne wydania ukazywały się nakładem W.A.B., a później Wilgi, w ramach Grupy Wydawniczej Foksal.
Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.
Baza faktów tego opracowania
- Fakty źródłowe
- 92
- Pewność wysoka
- 71
- Źródła sprawdzone
- 20
- Kwestie sporne
- 7
Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. 3 twierdzenia odrzuciliśmy jako niepewne, zamiast podawać je uczniowi jako pewnik. Ocena jakości treści: 99,5/100 (próg publikacji 90/100).
Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.
To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)
Zakończenie jest pocieszające i otwarte, ale nie całkowicie domykające. Mama Andzi otrzymuje pracę, odzyskuje siły i razem z córką oraz znajomymi myje samochód zmarłego męża; nie decyduje się go jeszcze sprzedać, a dla Andzi ten gest jest sygnałem, że mama zaczyna ruszać do przodu.
Andzia — Główna bohaterka.
Jeremiasz — Kolega z klasy i najlepszy przyjaciel Andzi, chory na cukrzycę, który powtarza klasę i zaczyna pisać pamiętnik.
Mama Andzi — Wdowa po zmarłym ojcu Andzi.
Tata Andzi — Zmarły ojciec bohaterki.
Tło: park w polskim mieście, miejsce spacerów Andzi z ojcem, a potem z Jeremiaszem
Tło: dom Andzi i jej mamy
Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie z perspektywy dziecka, skupionej na Andzi: czytelnik poznaje świat i przeżycia dziewczynki niejako od środka, a jej wspomnienia o ojcu wracają przez cały utwór.
Czy podstawa programowa wskazuje tę książkę jako lekturę obowiązkową, czy tylko jako propozycję do czytania?
Quiz sprawdzający znajomość lektury
Kim jest Andzia w utworze?
Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE
Inne lektury z epoki (Współczesność)
Lektury do zestawienia porównawczego (wspólne motywy CKE)
Utwory innych autorów, które dzielą najwięcej wspólnych motywów z lekturą „Dziewczynka z parku” i sprawdzą się jako drugi argument w rozprawce lub wypracowaniu:
Pojęcia ze Słownika Terminów Literackich w tym utworze
Kategorie genologiczne, rodzajowe i środki stylistyczne powiązane z lekturą „Dziewczynka z parku”:
Obszerny utwór epicki prozą, z wieloma wątkami i bohaterami na tle szerokiego obrazu świata.
Rodzaj literacki, w którym narrator opowiada o bohaterach, miejscach i zdarzeniach świata przedstawionego.
Ten, kto w utworze epickim opowiada zdarzenia; nie jest tożsamy z autorem i decyduje o tym, co wie czytelnik.
Zestawienie dwóch rzeczy połączone słowami jak, niby, jakby albo podobny do, które wskazuje ich podobieństwo.
Zestawienie wyrazów, w którym jedna rzecz zostaje nazwana przez inną, bo coś je łączy; znaczenie nie wynika wprost ze słów.
Trening egzaminacyjny CKE (Klasy 1–3)
Przećwicz wiedzę z lektury w pełnych arkuszach egzaminacyjnych, przewodnikach pisemnych i testach:
Sprawdź lektury z wyższego etapu edukacyjnego
Baśń, legenda, bajka, epitet, porównanie i inne pojęcia
Przyjaźń, rodzina, podróż, dobro i zło w lekturach
Podział lektur na powieści, opowiadania, poezję i baśnie
Sprawdź wiedzę z języka polskiego, historii i przyrody
Powtórz pytania z rozwiązanych quizów lekturowych
Częste pytania o lekturę „Dziewczynka z parku” (FAQ)
Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Dziewczynka z parku”? ▼
Autorem utworu „Dziewczynka z parku” jest Barbara Kosmowska. Dzieło powstało w 2012 r. Gatunek literacki: powieść obyczajowa dla dzieci (lektura szkolna klas 1-3).
O czym opowiada „Dziewczynka z parku”? ▼
Jeremiasz proponuje Andzi, że odprowadzi ją do domu, mimo że inne dzieci mogą się z niego śmiać. Zakończenie jest pocieszające i otwarte, ale nie całkowicie domykające. Pełne opracowanie „Dziewczynka z parku” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.
Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Dziewczynka z parku”? ▼
Do najważniejszych motywów w utworze „Dziewczynka z parku” należą: Żałoba po stracie bliskiej osoby, Przyjaźń, która pomaga przetrwać, Pamięć i pielęgnowanie wspomnień, Przyroda i ptaki jako język uczuć, Radżenie sobie z chorobą i innością. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.
Kto jest głównym bohaterem „Dziewczynka z parku”? ▼
Kluczową postacią utworu jest Andzia. W utworze występują również m.in.: Jeremiasz, Mama Andzi, Tata Andzi.
Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 1–3
Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Dziewczynka z parku”
Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.
Katalog lektur szkolnych w bibliotece cyfrowej Wolne Lektury
Otwarty zasób tekstów lektur szkolnych z przypisami, motywami i biogramami autorów.
Zintegrowana Platforma Edukacyjna - materiały do języka polskiego
Bezpłatne e-materiały dydaktyczne, karty pracy i ćwiczenia interaktywne zgodne z podstawą programową MEN.
Polona - Cyfrowa Biblioteka Narodowa (pierwodruki i rękopisy)
Skany historycznych wydań, rękopisów, ilustracji z epoki oraz opracowań krytycznoliterackich.
Encyklopedia PWN - literatura, biogramy pisarzy i pojęcia
Hasła encyklopedyczne weryfikujące daty wydań, konteksty historyczne i terminologię teoretycznoliteracką.