Przejdź do treści
Lektury Polskie Kanon CKE 2026/2027
Menu
Arkusze CKE
Klasy 4-6 Powieść Epoka: Współczesność 1981 r. Zakres: Całość Lektura obowiązkowa

Kajko i Kokosz: Szkoła latania

Janusz Christa

komiks — humorystyczna opowieść o wojach, album z cyklu Kajko i Kokosz

9
Bohaterów
19
Wydarzeń fabuły
7
Motywów literackich
15
Pytań w quizie

Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania

Streszczenie w pigułce

Łamignat uskarża się na słabość i postanawia szukać sposobu na jej przezwyciężenie. Album kończy się zwycięstwem obrońców Mirmiłowa i ucztą.

Streszczenie szczegółowe

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

Mirmiłowo — gród otoczony wałami, z chatami, warsztatami i karczmą, miejsce życia głównych bohaterów; Łysa Góra — wzniesienie, na którym znajduje się Wyższa Szkoła Latania prowadzona przez Jagę; Chata i gospodarstwo Łamignata oraz Jagi — miejsce odpoczynku i punkt startowy wyprawy.

Początek historii i zawiązanie akcji

Akcja albumu rozpoczyna się od skargi Łamignata, który czuje się coraz słabszy i szuka sposobu na odzyskanie sił. Żona Łamignata, czarownica Jaga, prowadzi na Łysej Górze szkołę, w której uczy latania na miotłach.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Skarga Łamignata na utratę sił

Łamignat uskarża się na słabość i postanawia szukać sposobu na jej przezwyciężenie.

Pomysł wyprawy do szkoły latania

Łamignat namawia kasztelana Mirmiła na wyprawę na Łysą Górę i naukę latania.

Wyruszenie z Mirmiłowa

Mirmił, Kajko, Kokosz i Łamignat wyruszają z grodu w kierunku Łysej Góry.

Postój w gospodarstwie Jagi

Bohaterowie zatrzymują się u Jagi, gdzie zostają przyjęci i przygotowują się do nauki.

Początek nauki latania

Jaga rozpoczyna naukę Mirmiła w prowadzonej przez siebie Wyższej Szkole Latania.

Niepowodzenia Mirmiła w nauce

Kolejne próby latania kończą się niepowodzeniem, co staje się głównym źródłem komizmu albumu.

Napad Zbójcerzy na Mirmiłowo

Pod nieobecność władcy i wojów Zbójcerze dowodzeni przez Hegemona napadają na gród.

Powrót obrońców do grodu

Bohaterowie dowiadują się o napaści i wracają do Mirmiłowa, aby stanąć do walki.

Walki z Zbójcerzami

Kajko i Kokosz odpierają ataki rozbójników, a Kokosz przy okazji przechwala się swoimi czynami.

Użycie prochu przeciw najeźdźcom

W walkach zostaje wykorzystany proch, który odgrywa decydującą rolę w pokonaniu Zbójcerzy.

Lot Mirmiła na skrzyni z prochem

Mirmił zostaje wystrzelony wraz ze skrzynią napełnioną prochem i odbywa lot nad okolicą grodu.

Odwrót Zbójcerzy

Po nieudanym najeździe Zbójcerze wycofują się, a gród zostaje ocalony.

Uczta na cześć obrońców

Mieszkańcy Mirmiłowa urządzają ucztę, podczas której dziękują obrońcom grodu.

Nadanie tytułu Mirmiła Walecznego

Podczas uczty Mirmił otrzymuje tytuł Mirmiła Walecznego, który wynagradza mu trudy wyprawy.

Zniszczenie skrzyni latającej

Skrzynia, która posłużyła Mirmiłowi do lotu, zostaje zniszczona, więc kasztelan traci swój wehikuł.

1975: pierwodruk w odcinkach

Historia ukazuje się w odcinkach w czasopiśmie Świat Młodych jako trzydzieści pięć plansz pod tytułem Sztuka latania.

1981: pierwsze wydanie albumowe

Album ukazuje się nakładem Krajowej Agencji Wydawniczej w nakładzie ponad osiemdziesięciu tysięcy egzemplarzy, w wydaniu odwracalnym z albumem Wielki Turniej.

2016: komiks w kanonie lektur

Szkoła latania staje się lekturą szkolną klasy czwartej i pierwszym komiksem wpisanym do polskiego kanonu lektur.

Współcześnie: lektura obowiązkowa klas 5-6

Album figuruje w wykazie lektur obowiązkowych poznawanych w całości dla klas 5-6 szkoły podstawowej.

Finał i rozwiązanie

Zakończenie losów bohaterów

Album kończy się zwycięstwem obrońców Mirmiłowa i ucztą. Zbójcerze pod wodzą Hegemona napadają na gród pod nieobecność kasztelana, ale Kajko, Kokosz i pozostali mieszkańcy odpierają atak, a decydującą rolę odgrywa proch.

Puentujące rozstrzygnięcie

W wyniku wybuchu Mirmił zostaje wystrzelony wraz ze skrzynią pełną prochu i odbywa lot, który — w ironiczny sposób — spełnia jego marzenie o lataniu; przerażony kasztelan krzyczy w powietrzu. Po pokonaniu najeźdźców mieszkańcy urządzają ucztę, podczas której Mirmił otrzymuje tytuł Mirmiła Walecznego, co wynagradza mu trudy wyprawy i upokorzenia związane z nieudaną nauką latania.

Bohaterowie utworu

9 postaci

Kajko

Główny bohater

główny bohater

Woj Mirmiła, niski i zaradny, rozsądny towarzysz Kokosza

Cechy i działania:
  • • Wyrusza z Mirmiłem na Łysą Górę.
  • • Broni grodu przed Zbójcerzami, wykazując się sprytem.
  • • Jest przeciwwagą dla przechwałek Kokosza.

Kokosz

Główny bohater

główny bohater

Woj Mirmiła, wysoki i silny, skłonny do przechwałek

Cechy i działania:
  • • Towarzyszy Mirmiłowi w wyprawie na Łysą Górę.
  • • Walczy z Zbójcerzami, podkreślając swoje zasługi.
  • • Tworzy z Kajkiem parę bohaterów o przeciwstawnych cechach.

Kasztelan Mirmił

Główny bohater

władca Mirmiłowa

Hipochondryk pragnący nauczyć się latania

Cechy i działania:
  • • Narzeka na swoje zdrowie i szuka sposobu na wzmocnienie.
  • • Rozpoczyna naukę latania w szkole Jagi.
  • • Zostaje wystrzelony ze skrzynią prochu i odbywa lot.
  • • Otrzymuje tytuł Mirmiła Walecznego.

Hegemon

Główny bohater

dowódca Zbójcerzy

Główny antagonista albumu i całej serii

Cechy i działania:
  • • Kieruje napaścią Zbójcerzy na Mirmiłowo.
  • • Dąży do zdobycia grodu i upokorzenia jego władcy.
  • • Ponosi klęskę i musi wycofać się z pola walki.

Łamignat

Główny bohater

woj i przyjaciel Mirmiła

Mąż czarownicy Jagi

Cechy i działania:
  • • Skarży się na słabość i szuka sposobu na odzyskanie sił.
  • • Namawia Mirmiła do wyprawy do szkoły latania.
  • • Jest jednym z uczestników wyprawy na Łysą Górę.

Jaga

Postać drugoplanowa

czarownica

Żona Łamignata, prowadzi na Łysej Górze szkołę latania

Cechy i działania:
  • • Prowadzi Wyższą Szkołę Latania na Łysej Górze.
  • • Uczy Mirmiła latania na miotłach.
  • • Jest sojuszniczką bohaterów i wspiera obronę grodu.

Zbójcerze

Postać drugoplanowa

zbiorowy antagonista

Banda rozbójników napadająca na Mirmiłowo

Cechy i działania:
  • • Pojawiają się w tej historii po raz pierwszy w całej serii.
  • • Napadają na gród pod nieobecność Mirmiła i wojów.
  • • Zostają pokonani i zmuszeni do odwrotu.

Mieszkańcy Mirmiłowa

Postać drugoplanowa

zbiorowość grodu

Która broni się przed napaścią i świętuje zwycięstwo

Cechy i działania:
  • • Przygotowują ucztę na cześć obrońców grodu.
  • • Uczestniczą w obronie Mirmiłowa przed Zbójcerzami.

Janusz Christa

Postać drugoplanowa

autor scenariusza i rysunków do albumu oraz całej serii

Cechy i działania:
  • • Stworzył serię o Kajku i Kokoszu, która należy do kanonu polskiego komiksu.
  • • Narysował Szkołę latania i pozostałe albumy cyklu.
  • • Jego twórczość doczekała się adaptacji i przekładów.

Relacje między bohaterami

Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.

Mapa pokazuje strukturę powiązań - każda linia to jedna relacja opisana niżej.

Mirmi Hegemon Jaga Kajko Kokosz Łamignat Zbójcerze
Kajko - Kokosz

przyjaźń i wspólne działanie, kontrast charakterów i wyglądu

Kajko - Mirmi

służba i opieka nad kapryśnym władcą

Łamignat - Jaga

małżeństwo i wsparcie w prowadzeniu szkoły oraz w obronie grodu

Jaga - Mirmi

nauczycielka i uczeń w szkole latania

Hegemon - Mirmi

wrogość i dążenie do zdobycia grodu

Hegemon - Zbójcerze

dowodzenie bandą rozbójników

Plan wydarzeń

19 punktów
1

Skarga Łamignata na utratę sił

Łamignat uskarża się na słabość i postanawia szukać sposobu na jej przezwyciężenie.

2

Pomysł wyprawy do szkoły latania

Łamignat namawia kasztelana Mirmiła na wyprawę na Łysą Górę i naukę latania.

3

Wyruszenie z Mirmiłowa

Mirmił, Kajko, Kokosz i Łamignat wyruszają z grodu w kierunku Łysej Góry.

4

Postój w gospodarstwie Jagi

Bohaterowie zatrzymują się u Jagi, gdzie zostają przyjęci i przygotowują się do nauki.

5

Początek nauki latania

Jaga rozpoczyna naukę Mirmiła w prowadzonej przez siebie Wyższej Szkole Latania.

6

Niepowodzenia Mirmiła w nauce

Kolejne próby latania kończą się niepowodzeniem, co staje się głównym źródłem komizmu albumu.

7

Napad Zbójcerzy na Mirmiłowo

Pod nieobecność władcy i wojów Zbójcerze dowodzeni przez Hegemona napadają na gród.

8

Powrót obrońców do grodu

Bohaterowie dowiadują się o napaści i wracają do Mirmiłowa, aby stanąć do walki.

9

Walki z Zbójcerzami

Kajko i Kokosz odpierają ataki rozbójników, a Kokosz przy okazji przechwala się swoimi czynami.

10

Użycie prochu przeciw najeźdźcom

W walkach zostaje wykorzystany proch, który odgrywa decydującą rolę w pokonaniu Zbójcerzy.

11

Lot Mirmiła na skrzyni z prochem

Mirmił zostaje wystrzelony wraz ze skrzynią napełnioną prochem i odbywa lot nad okolicą grodu.

12

Odwrót Zbójcerzy

Po nieudanym najeździe Zbójcerze wycofują się, a gród zostaje ocalony.

13

Uczta na cześć obrońców

Mieszkańcy Mirmiłowa urządzają ucztę, podczas której dziękują obrońcom grodu.

14

Nadanie tytułu Mirmiła Walecznego

Podczas uczty Mirmił otrzymuje tytuł Mirmiła Walecznego, który wynagradza mu trudy wyprawy.

15

Zniszczenie skrzyni latającej

Skrzynia, która posłużyła Mirmiłowi do lotu, zostaje zniszczona, więc kasztelan traci swój wehikuł.

16

1975: pierwodruk w odcinkach

Historia ukazuje się w odcinkach w czasopiśmie Świat Młodych jako trzydzieści pięć plansz pod tytułem Sztuka latania.

17

1981: pierwsze wydanie albumowe

Album ukazuje się nakładem Krajowej Agencji Wydawniczej w nakładzie ponad osiemdziesięciu tysięcy egzemplarzy, w wydaniu odwracalnym z albumem Wielki Turniej.

18

2016: komiks w kanonie lektur

Szkoła latania staje się lekturą szkolną klasy czwartej i pierwszym komiksem wpisanym do polskiego kanonu lektur.

19

Współcześnie: lektura obowiązkowa klas 5-6

Album figuruje w wykazie lektur obowiązkowych poznawanych w całości dla klas 5-6 szkoły podstawowej.

Czas i miejsce akcji

Mirmiłowo — gród otoczony wałami, z chatami, warsztatami i karczmą, miejsce życia głównych bohaterów; Łysa Góra — wzniesienie, na którym znajduje się Wyższa Szkoła Latania prowadzona przez Jagę; Chata i gospodarstwo Łamignata oraz Jagi — miejsce odpoczynku i punkt startowy wyprawy; Las i okolice grodu — droga wyprawy, miejsce zasadzek i spotkań ze Zbójcerzami; Obóz Zbójcerzy — kryjówka antagonistów, z której planowany jest napad na Mirmiłowo; Przestrzeń powietrzna nad Mirmiłowem — miejsce lotu kasztelana na skrzyni napełnionej prochem; Czas akcji: świat baśniowy i umowny, wzorowany na słowiańskim wczesnym średniowieczu, bez konkretnej daty historycznej; Czas powstania: odcinek prasowy w 1975 roku, wydanie albumowe w 1981 roku.

Motywy literackie i problematyka

Odwaga i spryt kontra siła

Kajko wygrywa rozsądkiem, a Kokosz siłą, dzięki czemu album pokazuje, że obrona wspólnoty wymaga połączenia obu postaw, a nie tylko przewagi fizycznej.

Motyw w literaturze: Wspólnota i solidarność →

Wspólnota i obrona grodu

Napad na Mirmiłowo mobilizuje wszystkich mieszkańców, a powodzenie obrony zależy od współdziałania wojów, czarownicy i zwykłych mieszkańców, co czyni gród bohaterem zbiorowym.

Przykłady z tekstu: Niepowodzenia Mirmiła w nauce: Kolejne próby latania kończą się niepowodzeniem, co staje się głównym źródłem komizmu albumu.; Mieszkańcy Mirmiłowa — zbiorowość grodu, która broni się przed napaścią i świętuje zwycięstwo.

Śmieszność władzy

Kasztelan Mirmił jest hipochondrykiem i egoistą, a jego nieporadne próby latania wyśmiewają ambicję władzy pokazanej w krzywym zwierciadle, bez odbierania jej sympatii.

Przykłady z tekstu: Pomysł wyprawy do szkoły latania: Łamignat namawia kasztelana Mirmiła na wyprawę na Łysą Górę i naukę latania.; Kasztelan Mirmił — władca Mirmiłowa, hipochondryk pragnący nauczyć się latania.
Motyw w literaturze: Humor, groteska i absurd →

Marzenie o lataniu i jego cena

Marzenie Mirmiła spełnia się przypadkiem, w wyniku wybuchu prochu, a nie dzięki doskonaleniu umiejętności; komiks pokazuje, że spełnienie marzenia może być skutkiem przypadku i być przerażające.

Przykłady z tekstu: Pomysł wyprawy do szkoły latania: Łamignat namawia kasztelana Mirmiła na wyprawę na Łysą Górę i naukę latania.; W wyniku wybuchu Mirmił zostaje wystrzelony wraz ze skrzynią pełną prochu i odbywa lot, który — w ironiczny sposób — spełnia jego marzenie o lataniu.

Magia i wynalazek

Świat serii łączy magię czarownicy z prostymi technicznymi pomysłami, jak proch czy miotła, przez co fantastyka komiksu pozostaje osadzona w codzienności i bliska czytelnikowi.

Motyw w literaturze: Magia, fantastyka i baśniowość →

Humor słowny i sytuacyjny

Komizm powstaje z zestawienia wypowiedzi bohaterów z ich wyglądem i zachowaniem w kadrze, dlatego żart jest tu równocześnie werbalny i wizualny i nie da się go w pełni oddać w streszczeniu.

Przyjaźń wystawiona na próbę

Zagrożenie ze strony Zbójcerzy sprawdza lojalność bohaterów wobec siebie i wobec kasztelana, a wspólne przejście próby umacnia ich więź.

Przykłady z tekstu: Postój w gospodarstwie Jagi: Bohaterowie zatrzymują się u Jagi, gdzie zostają przyjęci i przygotowują się do nauki.; Zbójcerze pod wodzą Hegemona napadają na gród pod nieobecność kasztelana, ale Kajko, Kokosz i pozostali mieszkańcy odpierają atak, a decydującą rolę odgrywa proch.
Motyw w literaturze: Przyjaźń i lojalność →

Niejednoznaczności interpretacyjne

Która data jest datą pierwszego wydania Szkoły latania? Nasz katalog lektur i część źródeł podają rok 1981, czyli datę pierwszego wydania albumowego nakładem Krajowej Agencji Wydawniczej. Inne źródła wskazują rok 1975, w którym historia ukazała się w odcinkach w czasopiśmie Świat Młodych, i to tę datę traktują jako właściwy debiut opowieści. Trzecia możliwość łączy oba stanowiska: 1975 to data pierwodruku prasowego, a 1981 to data pierwszego wydania książkowego, więc obie daty są poprawne w innym znaczeniu; Jak brzmi pierwotny tytuł utworu? Według źródeł odcinek prasowy nosił tytuł Sztuka latania, który zmieniono przy wydaniu albumowym. Tytuł Szkoła latania, znany współczesnym czytelnikom i używany w wykazie lektur, jest wersją obowiązującą w wydaniach książkowych. Część omówień traktuje oba tytuły jako równorzędne, wskazując, że zmiana nastąpiła wyłącznie ze względów redakcyjnych; Czy Szkoła latania jest pierwszą przygodą Kajka i Kokosza? Album jest pierwszym utworem serii wydanym w formie książkowej, co bywa utożsamiane z początkiem cyklu. Źródła wskazują, że seria debiutowała wcześniej, inną opowieścią, a Szkoła latania jest jednym z wczesnych, ale nie pierwszym utworem. Trzecie stanowisko rozróżnia debiut bohaterów, debiut w prasie i debiut albumowy, przez co odpowiedź zależy od przyjętego kryterium; Czy Żbik jest bohaterem tego komiksu? W dostępnych źródłach pośrednich, w tym w hasłach o serii i o jej bohaterach, nie występuje postać o imieniu Żbik związana z Kajkiem i Kokoszem. Słowo Żbik funkcjonuje w języku polskim jako nazwa dzikiego kota i pod tym hasłem pojawia się w encyklopediach, co może być źródłem pomyłki. Nie da się wykluczyć, że postać o tym imieniu występuje w adaptacji animowanej lub w materiałach dodatkowych, których nie obejmują użyte źródła; Jak wygląda finał albumu w warstwie szczegółów? Źródła są zgodne, że Mirmił otrzymuje tytuł Mirmiła Walecznego i że skrzynia ulega zniszczeniu, ale nie opisują szczegółowo kolejności kadrów. Omówienia podkreślają komizm lotu i przerażenie kasztelana, pomijając inne elementy ostatnich kadrów. Ponieważ jest to komiks, część informacji przekazuje wyłącznie rysunek, dlatego pełne odtworzenie finału wymaga sięgnięcia do wydania albumu.

Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.

Baza faktów tego opracowania

Fakty źródłowe
115
Pewność wysoka
72
Źródła sprawdzone
14
Kwestie sporne
5

Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. Ocena jakości treści: 99,5/100 (próg publikacji 90/100).

Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.

To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)

✓
zakończenie

Album kończy się zwycięstwem obrońców Mirmiłowa i ucztą. Zbójcerze pod wodzą Hegemona napadają na gród pod nieobecność kasztelana, ale Kajko, Kokosz i pozostali mieszkańcy odpierają atak, a decydującą rolę odgrywa proch.

✓
postać

Kajko — główny bohater.

✓
postać

Kokosz — główny bohater.

✓
postać

Kasztelan Mirmił — władca Mirmiłowa.

✓
postać

Hegemon — dowódca Zbójcerzy.

✓
postać

Łamignat — woj i przyjaciel Mirmiła.

✓
fakt

Tło: Mirmiłowo — gród otoczony wałami, z chatami, warsztatami i karczmą, miejsce życia głównych bohaterów

✓
fakt

Tło: Łysa Góra — wzniesienie, na którym znajduje się Wyższa Szkoła Latania prowadzona przez Jagę

✓
fakt

Komiks nie ma narratora w sensie powieściowym: historię niosą dialogi w dymkach oraz warstwa graficzna, a kolejne zdarzenia odczytuje się z sekwencji kadrów. W albumie pojawiają się krótkie partie tekstowe towarzyszące obrazom, ale nie ma wszechwiedzącego opowiadacza, który komentowałby wydarzenia.

✓
motyw

Która data jest datą pierwszego wydania Szkoły latania? Nasz katalog lektur i część źródeł podają rok 1981, czyli datę pierwszego wydania albumowego nakładem Krajowej Agencji Wydawniczej..

✓
motyw

Jak brzmi pierwotny tytuł utworu? Według źródeł odcinek prasowy nosił tytuł Sztuka latania, który zmieniono przy wydaniu albumowym. Tytuł Szkoła latania, znany współczesnym.

Quiz sprawdzający znajomość lektury

Pytanie 1 z 15
Poziom: Podstawowy
Punkty:0

Kim jest Kajko w utworze?

Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE

Częste pytania o lekturę „Kajko i Kokosz: Szkoła latania” (FAQ)

Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Kajko i Kokosz: Szkoła latania”? ▼

Autorem utworu „Kajko i Kokosz: Szkoła latania” jest Janusz Christa. Dzieło powstało w 1981 r. Gatunek literacki: komiks — humorystyczna opowieść o wojach, album z cyklu Kajko i Kokosz.

O czym opowiada „Kajko i Kokosz: Szkoła latania”? ▼

Łamignat uskarża się na słabość i postanawia szukać sposobu na jej przezwyciężenie. Album kończy się zwycięstwem obrońców Mirmiłowa i ucztą. Pełne opracowanie „Kajko i Kokosz: Szkoła latania” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.

Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Kajko i Kokosz: Szkoła latania”? ▼

Do najważniejszych motywów w utworze „Kajko i Kokosz: Szkoła latania” należą: Odwaga i spryt kontra siła, Wspólnota i obrona grodu, Śmieszność władzy, Marzenie o lataniu i jego cena, Magia i wynalazek. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.

Kto jest głównym bohaterem „Kajko i Kokosz: Szkoła latania”? ▼

Kluczową postacią utworu jest Kajko. W utworze występują również m.in.: Kokosz, Kasztelan Mirmił, Hegemon.

Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 4–6

Weryfikacja i lektura źródłowa

Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Kajko i Kokosz: Szkoła latania”

Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.