Przejdź do treści
Lektury Polskie Kanon CKE 2026/2027
Menu
Arkusze CKE
Liceum PR Dramat Epoka: Renesans (odrodzenie) 1603 r. Zakres: Całość Lektura obowiązkowa

Hamlet

William Szekspir

tragedia elżbietańska (dramat zemsty)

14
Bohaterów
14
Wydarzeń fabuły
8
Motywów literackich
18
Pytań w quizie

Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania

Streszczenie w pigułce

Strażnicy na murach Elsynoru widzą zjawę zmarłego króla i zawiadamiają Horacego, a ten Hamleta. Finał to masakra na scenie: Gertruda umiera od zatrutego wina, Laertes i Hamlet ranią się zatrutym ostrzem, umierający Laertes wyjawia intrygę, a Hamlet zabija Klaudiusza i umiera, powierzając Horacemu opowiedzenie historii.

Streszczenie szczegółowe

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

zamek Elsynor w Danii, przełom średniowiecza i epoki nowożytnej; mury zamkowe nocą, gdzie straż widzi ducha; komnata królowej, korytarze i komnata króla; cmentarz przy zamku w scenie finałowej; równolegle opisywana Norwegia Fortynbrasa.

Początek historii i zawiązanie akcji

Dramat rozpoczyna się nocną wartą na murach Elsynoru, gdzie żołnierze widzą zjawę podobną do zmarłego króla Danii. Do Danii wraca Hamlet z Wittenbergi na pogrzeb ojca i poznaje szybki ślub matki Gertrudy z wujem Klaudiuszem.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Nocna warta i pojawienie się ducha

Strażnicy na murach Elsynoru widzą zjawę zmarłego króla i zawiadamiają Horacego, a ten Hamleta.

Ślub Gertrudy i wstąpienie Klaudiusza na tron

Szybki ślub wdowy z bratem zmarłego króla budzi w Hamlecie bunt i poczucie pustki moralnej dworu.

rozmowa Hamleta z duchem

Zjawa wyjawia zbrodnię bratobójstwa przez truciznę i żąda zemsty, ostrzegając przed szkodzeniem matce.

Decyzja o udawaniu szaleństwa

Hamlet przyjmuje maskę obłąkania, by swobodnie badać dwór i przygotować zemstę.

Próba Poloniusza z Ofelią

Doradca ustawia spotkanie córki z księciem i podgląda je z królem; Hamlet odpycha dziewczynę słowami o wstydzie i klasztorze.

Przyjazd aktorów i plan teatru

Hamlet dodaje do sztuki wstawki o bratobójstwie, aby sprawdzić sumienie króla i ustalić prawdę o duchu.

Reakcja Klaudiusza na przedstawienie

Król przerywa grę i wychodzi; Hamlet i Horacy odczytują to jako przyznanie się do zbrodni.

Zrezygnowane zabójstwo podczas modlitwy

Hamlet oszczędza modlącego się Klaudiusza, argumentując, że śmierć w pokucie byłaby nagrodą.

Zabicie Poloniusza w komnacie królowej

Biorąc podsłuchującego za króla, Hamlet przebija kotarę; zabójstwo staje się punktem zwrotnym dramatu.

Wyjazd Hamleta do Anglii

Klaudiusz wysyła księcia z listem żądającym jego śmierci; Hamlet podmienia polecenie i ucieka.

Obłęd i śmierć Ofelii

Po stracie ojca i odrzuceniu przez Hamleta Ofelia szaleje i ginie w wodzie.

Scena cmentarna

Hamlet przy grobie Ofelii, w starciu z Laertesem w żałobie ujawnia skalę emocji, które tłumił przez cały dramat.

Pojedynek i śmierć bohaterów

W walce na zatrutych rapierach giną Gertruda, Laertes, Klaudiusz i Hamlet; Laertes wyjawia spisek.

Wstąpienie Fortynbrasa na tron

Norweski książę przejmuje Danię i rozkazuje uczcić pamięć Hamleta salwami honorowymi.

Finał i rozwiązanie

Finałowe rozstrzygnięcie

Finał to masakra na scenie: Gertruda umiera od zatrutego wina, Laertes i Hamlet ranią się zatrutym ostrzem, umierający Laertes wyjawia intrygę, a Hamlet zabija Klaudiusza i umiera, powierzając Horacemu opowiedzenie historii. Władzę obejmuje Fortynbras, który z honorami żegna zabitego księcia.

Bohaterowie utworu

14 postaci

Hamlet

Główny bohater

książę Danii, protagonista

Człowiek rozumu i refleksji skonfrontowany z obowiązkiem krwawej zemsty.

Cechy i działania:
  • • Jego monologi pokazują wewnętrzny spór między działaniem, myśleniem i trwogą przed śmiercią.
  • • Udaje szaleństwo, ale granica między maską a rzeczywistym kryzysem jest w dramacie celowo płynna.

Klaudiusz

Główny bohater

król Danii, brat zamordowanego władcy i morderca

Sprawca głównej zbrodni i kolejnych intryg.

Cechy i działania:
  • • Jego samotny monolog po teatrze ujawnia winę i niemożność prawdziwej pokuty.
  • • Łączy urok dworski z metodycznym okrucieństwem — planuje śmierć Hamleta rękami Anglii, Laertesa i trucizny.

Gertruda

Główny bohater

królowa Danii

Matka Hamleta, która rychło wyszła za mordercę męża.

Cechy i działania:
  • • Jej rola w zbrodni pozostaje niewyjaśniona — dramat nie rozstrzyga, czy wiedziała o truciu.
  • • Umiera pijąc zatrute wino przeznaczone dla syna, co domyka motyw macierzyństwa i winy.

Ofelia

Główny bohater

córka Poloniusza i ukochana Hamleta

Ofiara rozgrywek mężczyzn i własnej bezradności.

Cechy i działania:
  • • Jej obłęd jest jedynym w dramacie prawdziwym na tle udawanego szaleństwa księcia.
  • • Śmierć w wodzie staje się symbolem zgniecenia czystości przez intrygę dworu.

Duch ojca

Główny bohater

zjawa zamordowanego króla

Który zleca zemstę i wyznacza główny konflikt dramatu.

Cechy i działania:
  • • Dramat świadomie nie rozstrzyga, czy duch pochodzi z nieba, czy z piekła — to źródło trwogi Hamleta.
  • • Jego powrót w komnacie królowej przypomina o zwłoce w wykonaniu zadania.

Poloniusz

Postać drugoplanowa

doradca króla, ojciec Ofelii i Laertesa

Intrygator nasłuchujący i podglądający.

Cechy i działania:
  • • Ginie zasłonięty kotarą, gdy podsłuchuje rozmowę Hamleta z matką.
  • • Jego śmierć uwalnia chaotyczny łańcuch zdarzeń prowadzący do zagłady rodu.

Laertes

Postać drugoplanowa

syn Poloniusza, brat Ofelii

Lustrzany odpowiednik Hamleta w wątku zemsty.

Cechy i działania:
  • • Działa natychmiast i otwarcie, w przeciwieństwie do zwlekającego Hamleta.
  • • Umiera z ręki Hamleta w pojedynku i wyjawia spisek Klaudiusza.

Horacy

Postać drugoplanowa

przyjaciel i powiernik Hamleta

Świadek zdarzeń, który pozostaje żywy.

Cechy i działania:
  • • Jako uczeń i sceptyk pierwszy potwierdza istnienie ducha.
  • • Na końcu dostaje zadanie opowiedzenia historii — obraz literatury jako pamięci.

Rosencrantz i Guildenstern

Postać drugoplanowa

byli znajomi Hamleta wynajęci przez króla do szpiegowania go.

Cechy i działania:
  • • Giną w Anglii przez podmieniony list — ofiary własnej służalczości.
  • • Ich postacie ukazują mechanikę dworskiej intrygi.

Fortynbras

Postać drugoplanowa

książę norweski

Który na końcu przejmuje władzę w Danii.

Cechy i działania:
  • • Kontrastuje z Hamletem jako władca zdecydowany i gotowy do działania.
  • • Jego objęcie tronu domyka obraz upadku państwa rządzonego zbrodnią.

aktorzy wędrowni

Postać drugoplanowa

trupa teatralna grająca w Elsynorze scenę używaną jako sprawdzian winy króla.

Cechy i działania:
  • • Ich przybycie uruchamia słynny plan teatru w teatrze.

grabarze

Postać drugoplanowa

parodia filozoficzna w scenie cmentarnej

Komentujący śmierć z ludowego punktu widzenia.

Cechy i działania:
  • • Czaszka błazna staje się pretekstem do medytacji nad kruchością ciała i sławy.

Ozryk

Postać drugoplanowa

dworak ceremoniarz

Który prowadzi Hamleta na pojedynek.

Cechy i działania:
  • • Wizerunek dworskiej giermaszności i pustych form.

Marcellus i Bernardo

Postać drugoplanowa

strażnicy zamku

Pierwsi widzowie ducha.

Cechy i działania:
  • • Ich strach otwiera dramat atmosferą trwogi i niepewności porządku świata.

Relacje między bohaterami

Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.

Mapa pokazuje strukturę powiązań - każda linia to jedna relacja opisana niżej.

Hamlet Klaudiusz Laertes Ofelia Duch ojca Fortynbras Gertruda Horacy Poloniusz
Hamlet - Klaudiusz

zemsta za ojca; pojedynek kota z myszą trwający do finału

Hamlet - Gertruda

syn i matka; wyrzut zdrady pamięci i miłość pomieszana z odrazą

Hamlet - Ofelia

miłość zniszczona przez obowiązki, udawane szaleństwo i rozkazy ojca Ofelii

Duch ojca - Hamlet

zlecenie zemsty i cień niepewności co do jego pochodzenia

Laertes - Hamlet

lustrzana zemsta; syn Poloniusza pomstujący na księcia

Klaudiusz - Laertes

sojusz intrygi — wspólny plan zabójstwa Hamleta

Hamlet - Horacy

zaufanie i przyjaźń; jedyna czysta relacja w dramacie

Fortynbras - Hamlet

kontrast działania i refleksji; następca tronu

Poloniusz - Ofelia

ojciec instrumentalnie kierujący córką w intrydze

Plan wydarzeń

14 punktów
1

Nocna warta i pojawienie się ducha

Strażnicy na murach Elsynoru widzą zjawę zmarłego króla i zawiadamiają Horacego, a ten Hamleta.

2

Ślub Gertrudy i wstąpienie Klaudiusza na tron

Szybki ślub wdowy z bratem zmarłego króla budzi w Hamlecie bunt i poczucie pustki moralnej dworu.

3

Rozmowa Hamleta z duchem

Zjawa wyjawia zbrodnię bratobójstwa przez truciznę i żąda zemsty, ostrzegając przed szkodzeniem matce.

4

Decyzja o udawaniu szaleństwa

Hamlet przyjmuje maskę obłąkania, by swobodnie badać dwór i przygotować zemstę.

5

Próba Poloniusza z Ofelią

Doradca ustawia spotkanie córki z księciem i podgląda je z królem; Hamlet odpycha dziewczynę słowami o wstydzie i klasztorze.

6

Przyjazd aktorów i plan teatru

Hamlet dodaje do sztuki wstawki o bratobójstwie, aby sprawdzić sumienie króla i ustalić prawdę o duchu.

7

Reakcja Klaudiusza na przedstawienie

Król przerywa grę i wychodzi; Hamlet i Horacy odczytują to jako przyznanie się do zbrodni.

8

Zrezygnowane zabójstwo podczas modlitwy

Hamlet oszczędza modlącego się Klaudiusza, argumentując, że śmierć w pokucie byłaby nagrodą.

9

Zabicie Poloniusza w komnacie królowej

Biorąc podsłuchującego za króla, Hamlet przebija kotarę; zabójstwo staje się punktem zwrotnym dramatu.

10

Wyjazd Hamleta do Anglii

Klaudiusz wysyła księcia z listem żądającym jego śmierci; Hamlet podmienia polecenie i ucieka.

11

Obłęd i śmierć Ofelii

Po stracie ojca i odrzuceniu przez Hamleta Ofelia szaleje i ginie w wodzie.

12

Scena cmentarna

Hamlet przy grobie Ofelii, w starciu z Laertesem w żałobie ujawnia skalę emocji, które tłumił przez cały dramat.

13

Pojedynek i śmierć bohaterów

W walce na zatrutych rapierach giną Gertruda, Laertes, Klaudiusz i Hamlet; Laertes wyjawia spisek.

14

Wstąpienie Fortynbrasa na tron

Norweski książę przejmuje Danię i rozkazuje uczcić pamięć Hamleta salwami honorowymi.

Czas i miejsce akcji

zamek Elsynor w Danii, przełom średniowiecza i epoki nowożytnej; mury zamkowe nocą, gdzie straż widzi ducha; komnata królowej, korytarze i komnata króla; cmentarz przy zamku w scenie finałowej; równolegle opisywana Norwegia Fortynbrasa.

Motywy literackie i problematyka

Zemsta i jej cena

Dramat pokazuje trzy równoległe wątki zemsty (Hamlet, Laertes, Fortynbras), kontrastując zwłokę, pęd i skuteczność — każda z dróg prowadzi do krwi.

Przykłady z tekstu: Fortynbras — Hamlet: kontrast działania i refleksji.; Dramat bada, czy refleksja jest cnotą czy słabością, zestawiając Hamleta zdecydowanym Laertesem i Fortynbrasem.

Bycie a niebycie — monolog o śmierci

Centralny monolog w akcie III stawia pytanie o sens działania wobec niepewności po śmierci; cierpienie życia porównane jest z trwogą przed nieświadomością, dlatego myśl czyni z ludzi tchórzy.

Przykłady z tekstu: Jego monologi pokazują wewnętrzny spór między działaniem, myśleniem i trwogą przed śmiercią.; Monolog w akcie II kończy się postanowieniem, że wspominanie o zwłoce to tylko tchórzostwo, co uruchamia plan teatralny.
Motyw w literaturze: Strach, lęk i niepewność →

Pozór i rzeczywistość

Dwór Elsynoru żyje teatralnością: żałoba jest pozą, przyjaźń szpiegostwem, a szaleństwo maską; prawdę odsłania dopiero sceniczna iluzja.

Przykłady z tekstu: Decyzja o udawaniu szaleństwa: Hamlet przyjmuje maskę obłąkania, by swobodnie badać dwór i przygotować zemstę.; Udaje szaleństwo, ale granica między maską a rzeczywistym kryzysem jest w dramacie celowo płynna.
Motyw w literaturze: Sztuka, artysta i wyobraźnia →

Sztuka w sztuce

Wstawiona sztuka o zabójstwie księcia służy jako lustro zbrodni i dowód siły teatru — gra odsłania to, co ukrywa władza.

Motyw w literaturze: Zdrada i zbrodnia →

Szaleństwo prawdziwe i udawane

Maska obłąkania Hamleta zestawiona jest z autentycznym rozbiciem psychicznym Ofelii, co pyta o granice między grą a chorobą.

Przykłady z tekstu: Decyzja o udawaniu szaleństwa: Hamlet przyjmuje maskę obłąkania, by swobodnie badać dwór i przygotować zemstę.; Jej obłęd jest jedynym w dramacie prawdziwym na tle udawanego szaleństwa księcia.

Rozum kontra działanie

Bohater analizuje zamiast uderzać; dramat bada, czy refleksja jest cnotą czy słabością, zestawiając Hamleta zdecydowanym Laertesem i Fortynbrasem.

Przykłady z tekstu: Pojedynek i śmierć bohaterów: W walce na zatrutych rapierach giną Gertruda, Laertes, Klaudiusz i Hamlet.; Fortynbras — Hamlet: kontrast działania i refleksji.

Zatruwanie świata władzy

Obraz trucizny przenika całą sztukę — od trucia ucha ojca, przez zatrute ostrze i wino, po moralne zatrucie dworu.

Śmierć i pamięć

Scena cmentarna z czaszką i finał z Horacym jako narratorami pokazują literaturę jako jedyny sposób ocalenia prawdy o zmarłych.

Przykłady z tekstu: Nocna warta i pojawienie się ducha: Strażnicy na murach Elsynoru widzą zjawę zmarłego króla i zawiadamiają Horacego, a ten Hamleta.; Scena cmentarna: Hamlet i Horacy spotykają grabarzy, a pochówek Ofelii wywołuje pojedynek żałoby z Laertesem.
Motyw w literaturze: Śmierć i przemijanie →

Niejednoznaczności interpretacyjne

Czy Hamlet kocha Ofelię? Scena cmentarna i wcześniejsze wyznania pokazują prawdziwe uczucie przebijające przez maskę odrzucenia. Scena w klasztorze i okrucieństwo wobec dziewczyny wskazują na przemoc emocjonalną i instrumentalne traktowanie miłości; Czy Gertruda uczestniczyła w zbrodni? Duch wprost każe oszczędzić królową, co sugeruje jej niewiedzę o truciźnie. Szybki ślub i moralna ślepota matki bywają czytane jako współwinność pozornie bierna; Czy duch mówi prawdę? Potwierdzenie winy Klaudiusza w teatrze uwiarygadnia zjawę. W epoce dramatu duch mógł być demonem w przebraniu, co tłumaczy trwogę Hamleta przed zabiciem niewinnego; Czy zwłoka Hamleta jest tchórzostwem, czy mądrością? Tradycyjna lektura widzi w nim przerost myślenia nad czynem i wewnętrzne paraliżowanie. Współczesne odczytania podkreślają, że Hamlet wstrzymuje się z zabiciem bez pewności — to rozum, nie strach; Co znaczy zakończenie z Fortynbrasem — upadek czy oczyszczenie? Przejście władzy przez cudzoziemca domyka obraz zniszczenia państwa przez zbrodnię. Honorowy pogrzeb Hamleta i prawda wyjawiona przez Horacego dają nutę odnowy i pamięci.

Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.

Baza faktów tego opracowania

Fakty źródłowe
117
Pewność wysoka
69
Źródła sprawdzone
14
Kwestie sporne
5

Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. Ocena jakości treści: 100/100 (próg publikacji 90/100).

Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.

To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)

✓
zakończenie

Finał to masakra na scenie: Gertruda umiera od zatrutego wina, Laertes i Hamlet ranią się zatrutym ostrzem, umierający Laertes wyjawia intrygę, a Hamlet zabija Klaudiusza i umiera, powierzając Horacemu opowiedzenie historii; władzę obejmuje Fortynbras, który z honorami żegna zabitego księcia.

✓
postać

Hamlet — książę Danii, protagonista.

✓
postać

Klaudiusz — król Danii, brat zamordowanego władcy i morderca; sprawca głównej zbrodni i kolejnych intryg..

✓
postać

Gertruda — królowa Danii.

✓
postać

Ofelia — córka Poloniusza i ukochana Hamleta; ofiara rozgrywek mężczyzn i własnej bezradności..

✓
postać

Duch ojca — zjawa zamordowanego króla.

✓
postać

Poloniusz — doradca króla, ojciec Ofelii i Laertesa; intrygator nasłuchujący i podglądający..

✓
postać

Laertes — syn Poloniusza, brat Ofelii.

✓
fakt

Tło: zamek Elsynor w Danii, przełom średniowiecza i epoki nowożytnej

✓
fakt

Tło: mury zamkowe nocą, gdzie straż widzi ducha

✓
fakt

Dramat szekspirowski: akcja toczy się w dialogach i monologach postaci; punkt widzenia bliski tytułowemu bohaterowi, którego monologi komentują zdarzenia i własny stan umysłu.

✓
motyw

Czy Hamlet kocha Ofelię? Scena cmentarna i wcześniejsze wyznania pokazują prawdziwe uczucie przebijające przez maskę odrzucenia.

✓
motyw

Czy Gertruda uczestniczyła w zbrodni? Duch wprost każe oszczędzić królową, co sugeruje jej niewiedzę o truciźnie.

✓
motyw

Zemsta i jej cena: Dramat pokazuje trzy równoległe wątki zemsty (Hamlet, Laertes, Fortynbras), kontrastując zwłokę, pęd i skuteczność — każda z dróg prowadzi do krwi.

Quiz sprawdzający znajomość lektury

Pytanie 1 z 18
Poziom: Podstawowy
Punkty:0

Kim jest Hamlet w utworze?

Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE

Częste pytania o lekturę „Hamlet” (FAQ)

Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Hamlet”? ▼

Autorem utworu „Hamlet” jest William Szekspir. Dzieło powstało w 1603 r. Gatunek literacki: tragedia elżbietańska (dramat zemsty).

O czym opowiada „Hamlet”? ▼

Strażnicy na murach Elsynoru widzą zjawę zmarłego króla i zawiadamiają Horacego, a ten Hamleta. Finał to masakra na scenie: Gertruda umiera od zatrutego wina, Laertes i Hamlet ranią się zatrutym ostrzem, umierający Laertes wyjawia intrygę, a Hamlet zabija Klaudiusza i umiera, powierzając Horacemu opowiedzenie historii. Pełne opracowanie „Hamlet” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.

Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Hamlet”? ▼

Do najważniejszych motywów w utworze „Hamlet” należą: Zemsta i jej cena, Bycie a niebycie — monolog o śmierci, Pozór i rzeczywistość, Sztuka w sztuce, Szaleństwo prawdziwe i udawane. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.

Kto jest głównym bohaterem „Hamlet”? ▼

Kluczową postacią utworu jest Hamlet. W utworze występują również m.in.: Klaudiusz, Gertruda, Ofelia.

Zobacz także inne lektury z poziomu: Liceum PR

Weryfikacja i lektura źródłowa

Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Hamlet”

Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.